علاء الدوله سمنانى

56

مصنفات فارسى ( فارسى )

ايضا فى الزكاة و الصدقة . 145 - بدان اى عزيز ! شش نوع زكات است كه واجب است : اول زكات شتر و گاو و گوسفند . و بر ديگر حيوانات واجب نيست و به چهار شرط هم بر اين‌ها واجب شود : 146 - يكى ، آنكه چرايى بود چنان كه در علف ايشان مئونت بر صاحب نبود . 147 - دوم ، آنكه يك سال برآيد كه در دست صاحب بود ، اگر در ميانه از دست وى بيرون شود زكات نيفتد . اما نسل و نتايج اگر چه در آخر سال آيد در حساب گيرند و زكات واجب شود به تبعيت اصل مال . 148 - سيم ، آنكه بدان توانگر باشد و در تصرف وى باشد . اما اگر ظالمى از وى ستده باشد يا كم شده باشد ، زكات واجب نشود . و اگر كسى به قدر مال وام دارد زكات واجب نشود . 149 - چهارم ، آنكه نصابى باشد كه بدان مقدار توانگر باشد كه از مقدار اندك چون به حد نصاب نرسيده باشد ، توانگرى حاصل نيايد . ديگر چون شتر پنج شود ، يك گوسفند واجب شود ، و برده ، دو گوسفند ، و بر پانزده ، سه گوسفند - و اين گوسفند كم از يك‌ساله نشايد - و از بيست ، چهار . و اگر بز بود دوساله بايد . و چون شتر ، بيست و پنج شود شترى مادهء يك‌ساله واجب شود . و چون سى و شش شود مادهء دوساله واجب شود تا باز چهل و شش شود مادهء سه‌ساله واجب شود ، تا شصت و يك مادهء چهارساله واجب شود . و چون هفتاد و شش شود دو مادهء سه‌ساله واجب شود و چون نود و يك شود دو مادهء سه‌ساله واجب شود تا صد و بيست و يك . بعد از آن سه مادهء دوساله واجب شود . و پس از اين قرار گيرد چون زيادت شود هر پنجاه را مادهء سه‌ساله واجب شود و هر چهل را مادهء دوساله مىدهد . 150 - ديگر گاو تا سى و شش نشود ، هيچ واجب نشود آنگاه يك‌ساله بدهد . و چون چهل شود دوساله بدهد و چون شصت شود دو سر بدهد هر يك ، يك‌ساله . و پس از اين حساب قرار گيرد ، هر چهل را دوساله مىدهد و هر