سطبرى هر آسمانى پانصدساله راه است و از آسمانى تا آسمان ديگر پانصدساله راه است و بر هر آسمانى يك كوكب بيش نيست ازين كواكب هفتگانه باقى جمله كواكب بر آسمان اولند كه بما نزديكتر است چنان كه مىفرمايد : إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ وَ حِفْظاً مِنْ كُلِّ شَيْطانٍ مارِدٍ « 1 » و كوه قاف گرد زمين درآمده است و كرانهاى آسمان بر كوه قافست و كرسى بالاى هفت آسمانست : وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ « 2 » و عرش بالاى همه است و عرش و كرسى و هفت طبق آسمان و هفت طبق زمين جمله ساكنند و حركت ندارند . فصل بدانكه اين‌ها كه گفته شد در ازل هيچ نبودند چنان كه مىفرمايد : « كان الله و لم يكن معه شيئى » و ديگر مىفرمايد كه : اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ « 3 » جمله را خداوند تعالى بيافريد بىماده چنان كه مىفرمايد : الْحَمْدُ لِلَّهِ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ « 4 » و فطير چيزى را گويند كه او را ماده نباشد باز چون روز قيامت بيايد كه آسمانها را درنوردند چنان كه مىفرمايد : يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ « 5 » و ديگر مىفرمايد كه : وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ « 6 » اى بقدرته و قوته و زمين را به زمين ديگر تبديل كنند چنان كه مىفرمايد كه : يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ « 7 » پس آسمان و زمين را آسمان و زمين قيامت گويند و آن زمين زمينى باشد سپيد همچون نقرهء خالص و در آن زمين هيچ‌كس عصيان خداى تعالى نكرده باشد چنان كه مىفرمايد : عن « عبد اللّه بن مسعود » رضى اللّه عنهما أنه قال فى معنى هذه الآية : يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ « كالفضة البيضاء نقية لم يسفك فيها دم و لم يعمل فيها خطيئة » . و بهشت و دوزخ را روز قيامت در آن زمين حاضر كنند .

--> ( 1 ) - صافات 7 - 6 ( 2 ) - بقرة 255 ( 3 ) - زمر 63 و رعد 16 ( 4 ) - فاطر 1 ( 5 ) - انبياء 104 ( 6 ) - زمر 67 ( 7 ) - ابراهيم 48