نقصان نباشد بلكه هر نوبت لذت زياده بود اگرچه اين چيزها كه گفته شد و مىشود پيش از مرگ هست و بعد از مرگ خواهد بود اما بعد از مرگ اگر راحتست بهتر باشد و خوش‌تر بود و اگر عذابست سخت‌تر و قوىتر بود از جهت آنكه بعد از مرگ مزاحم و مانع نباشد لاجرم وعد و وعيد بعد از مرگ كردند . غرض ما ازينها در اين باب بيان معاد اهل حكمت بود . فصل بدانكه اهل حكمت مىگويند كه نفس ناطقه علم و تقوى حاصل كند بعد از مفارقت « 1 » بعالم خود پيوندد و هرچند علم و تقوى او زياده بود مقام او در درجات بهشت بالاتر بود . هيچ‌كس را از اهل حكمت در اين خلاف نيست . اما اگر علم و تقوى حاصل نكرد بعد از مفارقت بعالم خود نتواند پيوست بقالب ديگر هم نتواند پيوست جاويد در زير فلك قمر بماند و بعضى گفته‌اند كه بقالب ديگر پيوندد و در آن قالب علم و تقوى حاصل كند و هر راحتى و آسايشى و جمعيتى كه به اين كس رسد از مدركات هشتگانه رسد پس هر يكى از اين مدركات درى باشد بر وى از درهاى بهشت : وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى « 2 » فصل در بيان ملائكه عذاب بدانكه مدبران امور در برازخ علوى هفت كوكبند كه در دوازده برج سير مىكنند هفت و دوازده نوزده باشند : عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ « 3 » و مباشر اين نوزده كاركنان علوى نوزده ديگرند در برازخ سفلى هفت قواى نباتى و دوازده قواى حيوانىاند . نباتى : غاذيه و ناميه و متولده و جاذبه و ماسكه و هاضمه و دافعه‌اند .

--> ( 1 ) - قالب بعالم ( 2 ) - نازعات 36 ( نسخه آستانه در اينجا اين جملات را فاقد است و اين جملات را قبلا در پايان فصل درهاى بهشت و درهاى دوزخ آورده است ) ( 3 ) - مدثر 30