جملهء انسان را از روح محمد پيدا آورد و ارواح انسان پيش از اجساد به چهار هزار سال در جوار حضرت رب العالمين مىبود اينست معنى : « ان اللّه خلق الارواح قبل الاجساد باربعة آلاف سنة » . فصل در بيان مبدأ قالب انسان بدانكه اهل شريعت مىگويند كه اول كسى كه خداى تعالى از انسان بيافريد « آدم » بود و قالب آدم را از خاك آفريد « 1 » يعنى از عناصر اربعه اما چون خاك ظاهرتر بود خاك را ذكر كرد و ديگر آنكه در تركيب اصل خاكست به خاك اضافت كرد و اين حكايت در اكثر كتب قصص و تواريخ مشهور است و محتاج بشرح من نيست اما اشارتى كرده آيد . بدانكه آورده‌اند كه خاك آدم را ميان مكه و طايف مىپرورانيدند و تربيت مىدادند بروايتى چهل روز و بروايتى چهل سال و بروايتى چهل هزار سال اينست معنى : « خمرت طينة آدم بيدى اربعين صباحا » چون قالب تمام شد و تمام تسويه يافت روح او را در قالب او در آوردند اينست معنى : فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي « 2 » و روح در قالب چنان درآمد و آميخته شد كه روغن در شير و چون روح در قالب قرار گرفت آدم برخاست و روان شد آنگاه حوا را از پهلوى چپ او در ميان خواب و بيدارى پيدا آوردند و در تن آدم و حوا شهوت بسرشتند و نطفه ظاهر گردانيدند و باقى قالب فرزندان ايشان را از نطفه ايشان بيافريد اينست معنى : وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ « 3 » و اينست معنى : يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ « 4 » پس مبدأ ارواح انسان روح آمد و مبدأ اجساد انسان قالب آدم پس محمد ابو الارواح و آدم ابو الاجساد شد اينست معنى : « كنت نبيا و آدم بين الماء و الطين » .

--> ( 1 ) - چنانچه مىفرمايد : خلق الانسان من طين ( آستانه و مجلس ) ( 2 ) - حجر 29 ( 3 ) - مؤمنون 12 - 13 ( 4 ) - حج 5