فصل ما همچون كاسه‌ايم بر سر آب . رفتن كاسه بر سر آب 311 به حكم كاسه نيست ، به حكم آب است . گفت « 1 » اين عام است الّا بعضى مىدانند كه بر سر آبند و بعضى نمىدانند . فرمود اگر عام بودى ، تخصيص قلب المؤمن بين اصبعين من اصابع الرّحمن « 2 » 312 راست نبودى و نيز فرمود الرَّحْمنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ « * » و نتوان گفتن كه اين عام است همگى علم‌ها را او آموخت تخصيص قرآن چيست و همچنان خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ « * * » ، تخصيص آسمان و زمين چيست ؟ چون همه چيزها را على العموم او آفريد ، لا شك همه كاسه‌ها « 3 » بر سر آب قدرت و مشيّت است و ليكن چيزى نكوهيده را مضاف كنند به او ، بىادبى « 4 » باشد . چنان كه يا خالق السّرقين و الضّراط و الفسا الا يا خالق السموات « 5 » و يا خالق العقول . پس اين تخصيص را فايده باشد اگرچه عام است . پس تخصيص چيزى دليل « 6 » گزيدگى آن چيز مىكند ، حاصل . كاسه بر سر آب مىرود و آب او را بر وجهى مىبرد كه همهء كاسه‌ها نظاره‌گر آن كاسه مىشوند و كاسه را بر سر آب مىبرد بر وجهى كه همهء كاسه‌ها از وى مىگريزند و طبعا و ننگ مىدارند و آب ايشان را الهام گريز مىدهد و توانايى گريز . و در ايشان اين مىنهد كه اللّهم زدنا منه بعدا و به آن اول اللّهمّ زدنا منه قربا . اكنون اين كس كه عام مىبيند مىگويد « از روى « 7 » مسخّرى ، هر دو مسخّر آبند ، يكى است . » او جواب مىگويد كه « اگر تو لطف و خوبى و حسن گردانيدن « 8 » اين كاسه را بر آب مىديدى تو را

--> ( 1 ) . در نسخهء ح در حاشيه نوشته شده : ولد تاج وزير زين الدين ( 2 ) . ح : ندارد ( * ) . سورهء الرحمن آيهء 1 و 2 ( * * ) . سورهء انعام آيهء 1 ( 3 ) . اصل : همه آب‌ها ( 4 ) . ح : مضاف كنند به آب اين بىادبى ( 5 ) . ح : الا اگر بگويد يا خالق الارض و السموات ( 6 ) . اصل : ندارد ( 7 ) . ح : كه از روى ( 8 ) . ح : آن آب اين كاسه را بديديى به او پرسيديى ازين حسن خاص و ازين خوبى كه تو را