مىپردازيم به وصف نسخهء اصل . چگونگى نسخهء اصل : و آن نسخه‌ييست بقطع 5 / 16 * 19 مشتمل بر 99 ورق و 198 صفحه هر صفحه‌يى داراى 19 سطر به خط نسخ درشت خوب كه اول و آخر آن افتاده و بدين جمله شروع مىشود : « بلا غاية و يرى فى زمان عالما من صلاة و صدق و عشق » و آخرش چنين است : « و بعد وى ملك به قلج تكن باز گردد نه بيغان تكن اين خواب در ماه ربيع الاول سنهء سبع و ستمائة » و چند كلمه پس ازين بوده است كه آنها را تراشيده‌اند تا مگر كسى گمان برد كه اين تاريخ ختم كتابست . اسلوب خطّ و نوع كاغذ ضخيم و ستبر نشان مىدهد كه اين نسخه در اوائل قرن هفتم نوشته شده و در حواشى و ميانهء سطور اصلاحاتى بقلم ديگر و بمركّب سرخ وجود دارد كه از نوع اصلاحات كاتب نيست بلكه اضافه كردن كلمات و عبارات و تغيير آنهاست كه از شخصى جز مصنّف متصور نتواند بود و اين اضافه و تغيير تا ورق 37 بسيار ديده مىشود و ازين‌رو باحتمال قريب بيقين يا نه ، قطعى مستند بقرائن روشن و جلى مىتوان گفت كه اين نسخه در زمان مصنّف نوشته شده و اضافات حواشى و متن هم بقلم خود اوست و اين يكى از غنائم روزگار است كه از دستبرد حوادث در موزهء قونيه محفوظ مانده است . اطّلاع اين ضعيف از وجود اين نسخهء بسيار نفيس و گرانبها مرهون اهتمام دانشمند محقّق جناب آقاى مجتبى مينوى است كه ايشان نيز معتقد هستند كه اضافات حواشى و متن بخطّ سلطان العلماء مصنّف كتابست و نظر خود را در ضمن نامه‌يى خطاب به نگارنده بدين‌گونه شرح داده‌اند : « نسخهء جلد رابع معارف كه لا بد تا به حال روى كاغذ آورده شده است و ديده‌ايد بمراتب مهم‌تر از ان به نظر مىرسد كه تا كنون بنده گمان مىكردم . اگر دقتى بفرماييد بعضى عبارات در 37 ورق اول كتاب در بين سطور و گاهى در حواشى بقلم ديگرى اضافه شده است كه در اصل كتاب اين‌ها بقلم نازك‌تر از قلم اصل و بمركّب سرخ است و مسلّما در عكسى كه روى كاغذ بيايد ممتاز خواهد بود .