وافى ببيان مقصود يافته‌اند بدون رعايت اصول و مبانى تكلّف‌آميز مترسّلان به كار برده‌اند . پس از تمهيد اين مقدّمه گوييم معارف بهاء ولد از جهت اشتمال بر نوادر لغات و تعبيرات يكى از گنجينه‌هاى لغت فارسى است زيرا هم از لحاظ تنوّع مطالب و هم از جهت وسعت دامنهء فكر و هم از نظر آنكه براى ارشاد مريدان تقرير يافته است آوردن الفاظ و لغات گوناگون و تعبيرهاى تازه و نوآيين گوينده را ضرور بوده است و چون بعضى از اين لغات در فرهنگها مضبوط نيست احتمال توان داد كه از محاورات و يا لهجه‌هاى محلّى گرفته شده باشد و نگارنده را نيّت آن بود كه تمامت آن كلمات را در تعليقات شرحى مستوفى دهد و فهرستى براى آنها مرتب سازد تا مراجعه و استفاده هرچه آسان‌تر گردد و چون انتشار تعليقات و حواشى ميسّر نيامد به ناچار فهرستى فرهنگ‌مانند تنها از آنچه به نظر نادرتر مىآمد ترتيب داد و به آخر كتاب پيوست تا فايده به كلى فائت نشود و حاجت خوانندگان گرامى به مراجعهء كتب لغت كمتر باشد . اهميت و مزاياى معارف بهاء ولد اگر چه از مباحث گذشته اهميت كتاب حاضر بوضوح پيوست در اين فصل بتفصيل بيشتر بذكر مزايا و جهات اهميّت آن مىپردازيم : 1 - يكى از جهات اهميّت اين كتاب اهتمام مؤلف است به قرآن كريم و شرح اسرار آن نامهء آسمانى چنان كه كمتر فصلى است كه در آن يك يا چند آيهء قرآن مذكور نگرديده و در بيان و توضيح آن سخن نرفته باشد و در همهء اين موارد مؤلف سعى كرده است كه رموز كتاب مبين را بعبارات روشن و بوسيلهء تمثيلات كه غالبا منتزع از امور حسّى يا نزديك بحسّ است بيان كند و آن مطالب باريك و لطافت‌آميز را در كسوت عبارات جلىّ و آشكار درآورد چنان كه همه مستمعان مجلس و طبقات مختلف مريدان وى از عالم و عامى و سالك و و اصل آن اسرار را دريابند و از اين جهت است كه روش او در تفسير قرآن با ديگر مشايخ از قبيل ابو عبد الرحمن سلمى و ابو القاسم قشيرى از متقدّمان و صدر الدّين قونوى و ملا عبد الرّزاق كاشى از متأخران اين طايفه تفاوت بسيار دارد ازآن‌جهت كه بهاء ولد مىكوشد تا مشكلى را آسان و درخور فهم