186 متن ديده شود . به نظر مىرسد كه اساس نسخه‌هاى « بر » و « ب » يكى بوده است ، زيرا سقطات آن دو تقريبا يكى است و وضع آن دو در بيشتر موارد به هم شبيه است . 2 - نسخهء « م » ( مراد محمد ) اين نسخه متعلّق به كتابخانهء مراد محمد بخارى است ، به شمارهء 189 ؛ فيلم آن به شمارهء 585 و عكس به شمارهء 1144 در كتابخانهء مركزى اسناد دانشگاه تهران موجود است . قطع رقعى دارد ، به ابعاد بيرونى 100 * 167 و ابعاد درونى 75 * 135 ميليمتر . 130 برگ دارد و در هر صفحه 21 تا 22 سطر و در هر سطر تقريبا 14 تا 16 كلمه نوشته شده است . نام كاتب و تاريخ كتابت ندارد . به عبارت زير پايان مىپذيرد : « و الحمد للّه ربّ العالمين و صلى اللّه على محمّد و آله اجمعين تمّ الكتاب بتوفيق اللّه و حسن اعانته » پايين اين عبارت ، به خط شبه نستعليق و غير از خط كاتب نسخه ، افزوده‌اند : « تحرير هذا النسخة فى ذى القعدة سنة تسع و تسعين و سبعمائة 799 » در هامش و ذيل « فراغنامه » ، تاريخ ولادت برهان بلخىزاده احمد عيسى ذىقعدهء 1319 و تاريخ ولادت برهان بلخىزاده سليمان جلال الدّين 1297 ثبت و ذيل آنها مطالبى در قناعت از رسالهء قشيريه نقل شده است . در ورق ب ، در هامش راست ، صورت مكتوب منظوم است كه از طرف سيد محمّد برهان الدّين الحسينى البلخى الخانقاهى به فرزند او محمد موسى نوشته شده است . تاريخ تحرير به نظر اصيل نمىآيد و ظاهرا اين خط متأخرتر از خط كاتب نسخه است . با توجه به خط و سياق كتابت ، مىتوان گفت كه تاريخ استنساخ پيش از 799 ه است . مختصات املائى نسخه - پاره‌اى از عبارات و كلمات عربى معرب و مشكول است ؛ « پ » و « چ » و « گ » به صورت « ب » و « ج » و « ك » است ؛ مدّ و شدّ در بيشتر موارد نهاده نشده است . نسخهء خوانده يا مقابله شده است و خواننده يا مقابله‌كننده شيعه بوده و هرجا كه به نام يكى از سه خليفهء اوليهء راشدين رسيده آن نام را پاك كرده و به جاى آن « على » و « امير المؤمنين » گذاشته است . ( مثلا : ب 56 سطر آخر ؛ آ 57 سطر 1 ؛ ب 63 سطر آخر . ) نگارنده ، پيش از آنكه فيلم نسخهء « بر » به كتابخانهء مركزى تحويل شود ، براساس نسخهء « م » تا باب سى و ششم كار كرد . پس از اطلاع از وجود نسخهء « بر » و تهيهء آن ، تنها به استناد قدمت تاريخ ، اين نسخه را مبناى تصحيح قرار داد و گرنه ، نسخهء « م » و « ت » سالم‌تر و كامل‌تر و اصل‌تر از نسخهء « بر » به نظر مىرسد و همه جا مورد توجّه بوده است . 3 - نسخهء « ت » ( تورخان والده ) اين نسخه متعلّق به كتابخانهء تورخان والد است به شمارهء 179 ، كه فيلم آن به شمارهء 2363 و عكس به شمارهء 5212 در كتابخانهء مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران موجود است . خط نسخه نستعليق خوش و جلى ؛ و قطع آن رقعى است به ابعاد بيرونى 147 * 208 و ابعاد درونى 110 * 137 ميليمتر ؛ با سرلوحهء آراستهء مذهب در آغاز . اين نسخه 208 برگ و در هر صفحه 16 سطر دارد و در هر سطر به طور متوسط 13 تا