عمر السهروردي ( مترجم : ابومنصور اصفهانى )

50

عوارف المعارف ( فارسى )

تا فلاح ابد و نجات سرمد بيابيد . و شرط صوفيان كه ساكنان خانقاه باشند [ آنست ] كه ، از خلق بگريزند و در حصن حصين حضرت عزّت گريزند و ترك اكتساب كنند و به مسبّب الأسباب توكل كنند و از شواغل كه شاغل ذكر حق تعالى باشد ، تجنّب نمايند و روز و شب اوقات به طاعات و عبادات معمور دارند و دست تمسّك و تشبّث در عروهء وثقاى اين آيت زنند كه : « قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ فِي خَوْضِهِمْ يَلْعَبُونَ » « * » و اين آيت را ورد زبان و ورد جان سازند ، بيت : الا كلّ شىء ما خلا اللّه باطل * [ و كلّ نعيم لا محالة زائل ] درگه خلق همه زرق و فريب است و هوس * كار ، درگاه خداوند جهان دارد و بس « * * » چون بدين شرائط قيام نمايند ، هم مجاهد باشند و هم مرابط . و به بركت آن به كمال اعمال و منصب احوال برسند ، ان‌شاءالله تعالى همگنان را ثباتى و استقامتى در راه سلوك ببخشد . باب چهاردهم در بيان آنكه جمعيّت ساكنان خانقاهات مشابهت دارند به اهل صفّه قال اللّه تعالى : « لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ » « * * * » حق تعالى خطاب مىكند با رسول خود - صلعم - هر آن مسجد كه بنياد نهاد او ، بر امانت و ديانت نهاده باشند ، سزاوار آن باشد كه تو در آن قيام كنى به اداى حقّ عبوديّت . رضاى احديّت به چنين مسجدى متعلّق است و نتيجهء گزاردن آن طاعت ، سعادت آسمانى است و قواعد كامرانى در هر دو جهان . و نيز جمعى اصحاب و احباب در آن موضع جمعند ، كه طهارت و نظافت دوست مىدارند ، و به سبب اين ذريعت و وسيلت ، محبوب حضرت عزّت آمده‌اند . از صحابه - رضوان اللّه عليهم اجمعين - سؤال كردند كه : كدام نظافت بود كه شما در استعمال مىآوريد ، تا بدان سبب منصب محمدت و منقبت ثنا يافتيد از حضرت بارى سبحانه و تعالى ؟ ، گفتند : ما چون استنجا بكردمانى در پى آن آب نيز كار فرمودمانى . و نيز ، از آداب صوفيان است كه ايشان در طهارت ظاهر و باطن سعى بليغ نمايند . و هر قومى موضعى اختيار كردند از بهر راحت و آسايش غربا و مسافران ، تا هر آنچه به مراسم خدمت ايشان تعلق دارد ، در خانقاه قيام نمايند . طلحه - رضى اللّه عنه - روايت مىكند كه : چون شخصى به مدينه آمدى ، اگر او را آشنايى بودى به خانهء او رفتى و اگر [ او را ] آشنايى نبودى به نزديك اهل صفّه رفتى ، و آنجا معتكف شدى ، تا از رنج راه برآسودى اين طايفه اختيار خانقاه از بهر اين سبب كردند ، تا مسافران و غريبان كه در شهرها روند و آشنايى و

--> ( * ) انعام / 6 : 91 . ( * * ) از سنائى . ( * * * ) توبه / 9 : 108 .