44 فصل فى التوحيد و المتشابهات ( 146 ) اى مرغ جان ! صد هزار قلزم قطره‌اى نيست ، و صد هزار لشكر جان نزد صدمات وحدت ذرّه‌ئى نيست . اگر دانى لذّت عشق در تشبيه عروس ، عين جمع بديدى ؛ اگر سرّ وحدت بعد ازو در آينهء كون رنگ حورا جلالى در روى ديولاخان انسان عطلت عناصر و طى خيام ادهار در زمرهء جانت به رنگ نيم‌رنگ خم عيسى ، رنگين از رنگ احديّت ، بعد از فناء شاهد توحيد ، در بيداء غربت نكره و سفر نفى ، بر سر راه بيراهان حيرت بديدى ؛ اگر از نفى و اثبات بيگانه شوى ، در توحيد و تشبيه بسحر هاروت مشاهده ديوانه شوى . چون ازين چمن عندليب دردناك در گلستان آزال بجناح آباد بىآزال و آباد بپرد ، جهان سرمد بيند از خود به خود عاشق . چون آن پروانه در شمع قدم بسوخت ، از جان قدم جان ستاند ، و بالحان يكتائى از منقار صفاتى درّ « أنا الحقّ » و لؤلؤ « سبحانى » افشاند . 45 فصل فى وصف حيرتى ( 147 ) اى صوفى ! توئى كه در زمين بىزمن اثر صفاء صفوت اتّحادى . توئى كه با گمراهان توحيد در بيداء ازل خفتگان عشق را