سديد الدين محمد غزنوى
مقدمه 79
مقامات ژنده پيل ( فارسى )
ترخستانى » . بقول نويسندهء خلاصة المقامات اين ترخستانى ابو سعيد ابو الخير را ديده و خود از اقطاب روزگار بوده ، سپس به خدمت شيخ جام رسيده و كراماتى را كه از او در زمان حيات و پس از مرگ ديده جمع و تدوين كرده است . از اين شخص در مقامات محمد غزنوى ذكرى نيست . 3 - سديگر كتابى بوده تأليف درويش على بوزجانى در 929 هجرى كه خانيكف شخصا نسخهء آن را ديده است . مطالب اين كتاب قطعا اقتباس از مقامات محمد غزنوى و خلاصة المقامات بوده و گمان نمىرود كه مشتمل بر نكتهء تازهاى بوده است . 4 - چهارم تاج الدين محمود بوزجانى مىباشد كه نيز كتابى نوشته بوده و در خلاصة المقامات از آن نام برده شده است . 5 - پنجم كتاب خلاصة المقامات تأليف خواجه ابو المكارم بن علاء الملك جامى است كه بعد از مقامات محمد غزنوى مهمترين مأخذ دربارهء زندگانى و آثار شيخ احمد جام مىباشد كه بدست ما رسيده است . مؤلف خلاصة المقامات يكى از اعقاب شيخ احمد بوده و در نفحات الانس آنجا كه سخن از شمس الدين محمد كوسوى مىرود ياد شده است « 1 » . وى خلاصة المقامات را در سال 840 هجرى تأليف نموده و چنان كه عنوان كتاب نيز دلالت مىكند مقامات تأليف محمد غزنوى را در آن خلاصه كرده است . ولى وى علاوه بر مقامات محمد غزنوى بمنابع گمشدهء سابق الذكر هم دسترسى داشته و لهذا گاهى حاوى اطلاعاتى مفصل و دقيق است كه در كتاب حاضر وجود ندارد . حسن ديگر اين تأليف آنست كه تا حدى منظم و مبوّب است و اطلاعات راجع به خاندان و فرزندان شيخ در آن كاملتر و دقيقتر مىباشد . مولانا عبد الرحمن جامى در تأليف
--> ( 1 ) - نفحات الانس جامى ، چاپ ناساوليس ، ص 574 .