سديد الدين محمد غزنوى

مقدمه 24

مقامات ژنده پيل ( فارسى )

الرياحين هست و برشمردن آن حكايات كارى است كه در اين مقدمه نمىگنجد . تنها اشاره به يكى از آنها خالى از فايدتى نيست و آن مربوط است به لقب « ژنده پيل » كه درويش على دربارهء آن چنين مىنويسد « . . . چنين گويند كه شيخ الاسلام مىفرموده‌اند كه شبى در مقام انس وقتى بر آن داشت كه در مناجات گفتم : خدايا هر بنده از بندگان خاص خود را بنام خواندى و لقب ، بايزيد بسطامى را باز خود خواندى ، ابو سعيد ابى الخير را مرغ خود خواندى ، خدايا احمد را به درگاه تو چه نام است ؟ هاتفى آواز داد كه يا احمد تو زنده‌فيل مائى ! » « 1 » اهميت اين روايت در آن است كه منشأ لقب ژنده‌پيل را به روزگار شيخ احمد مىكشد و به خود وى ايجاد آن را نسبت مىدهد . بارى اين حكايات اضافى نسخهء C از هر منبعى كه فراهم آمده باشد داراى ارزش بسيار است خاصه كه از لحاظ سبك فارسى داراى همان سادگى و اصالت متن چاپ اول است ، يعنى بدون ترديد نثرى است بسيار كهنه و متعلق به نيمهء دوم قرن ششم و آغاز قرن هفتم هجرى . پس كشف اين نسخه را بايد به جهات عديده غنيمتى گرانبها دانست . * * * نسخهء C علاوه بر ارزش خاص حاصل از مشتمل بودن بر 191 حكايت اضافى اهميت ديگرى براى ما دارد . زيرا امكان تكميل افتادگىها و رفع اشتباهات نسخهء اساس كه هنگام طبع اول ميسر نبود حالا در نتيجهء مقايسه با آن ميسر شده است . نگارنده تصحيحات مبنى بر C را هربار در متن گذارده و در حاشيهء همان صفحه روايت نسخهء اساس را ضبط كرده‌ام . كلمات و جمله‌هاى اضافى را كه فقط در C هست در متن كتاب ميان دو هلال نقل نموده و حرف C را به دنبال آن افزوده‌ام

--> ( 1 ) - روضة الرياحين ، مقصد اول ص 26