شقوق اين دليل در التحصيل بهمنيار نيز ديده مىشود « 1 » . شيخ اشراق در اين رسالات به آياتي نيز استناد كرده است . على رغم اين نظر ، قطب الدين شيرازي در شرح حكمة الإشراق ، با استناد به احاديثى ، حق را به أفلاطون داده است كه نفوس را قديمى مىداند « 2 » . قاعده‌ى امكان اشرف اين قاعده يكى از أهم قواعد حكمت اشراقي سهروردى است كه مطالب بسيارى از جمله عقول وأرباب أنواع را با آن اثبات مىكند نظر به اهتمامى كه سهروردى براي اين قاعده قائل است ، در التلويحات ، آن را تحت عنوان « دعامة عرشية » آورده ودر حكمة الإشراق ، آن را از « قواعد اشراقيان » دانسته است . وى اين قاعده را در الألواح العمادية ( بند 57 ) وكلمة التصوف ( بند 30 ) واللمحات ( بند 38 ) والتلويحات والمشارع « 3 » وحكمة الإشراق « 4 » وپرتونامه « 5 » تقريبا به يك بيان آورده است . بيانى كه سهروردى از اين قاعده كرده است ( گر چه خود در المشارع ، اشاراتى از أرسطو درباره‌ى آن ذكر مىكند ) از اختصاصات حكمت اشراقي أو است . اثبات واجب دليل‌هاى متعددى در اين باره آورده است كه يكى از آنها با اتكا بر بطلان تسلسل ، بر نياز آحاد ممكنات ونيازمندى مجموع آنها نيز به مرجّح ، مبتنى است ، در الألواح العمادية ( بند 39 ) واللمحات ( بند 16 ) ونيز در التلويحات والمشارع « 6 » آورده است اين دليل در آثار فارابى « 7 » وابن سينا « 8 » نيز به تفصيل ذكر شده است .

--> ( 1 ) چاپ دانشگاه تهران ، به اهتمام أستاذ مرتضى مطهرى ، ص ص 823 - 824 . ( 2 ) چاپ سنگى تهران ، ص 447 . ( 3 ) مجموعه‌ى أول ، التلويحات ، ص 51 ؛ همان ، المشارع ، ص ص 434 - 435 . ( 4 ) ص 154 . ( 5 ) مجموعه‌ى سوم ، ص 45 . ( 6 ) مجموعه‌ى أول ، ص ص 33 - 34 و 386 - 387 . ( 7 ) عيون المسائل ، ضمن مجموعه‌ى رسائل ، مصر 1325 ه ق ، ص 66 . ( 8 ) إشارات ، نمط چهارم ، ص 108 .