به نفس را كليد فهم حكمت اشراقى مىداند . باب اول مشتمل بر هفت فصل است به اين قرار : در دانستن آنكه چرا بيشتر مردم از عالم معقولات بىخبر باشند ، در شناختن ادراكات ، در شناختن عالم عقل و معفولات ، در شناختن واجب و ممكن ، در اثبات بارى تعالى ، در بعضى صفات واجب الوجود ، و در شناختن افعال واجب الوجود . در اين باب اركان حكمت به لسانى توأم از استدلال فلسفى و عقلى و روايات نقلى مملوّ از آيات قرآنى كه اكثرا همان آياتى است كه در آثار معروف سهروردى ديده مىشود بيان شده است . نيز نحوهء بيان حكمى و عرفانى بهم آميخته و توحيد از ديدگاه هم فلسفه و هم دين و عرفان بيان شده است . باب دوّم كه در معرفت نفس است شامل هشت فصل است كه از وجود آدمى در اين عالم آغاز شده سپس به چگونگى پيوستن نفس ناطقهء انسانى به بدن انسان و معرفت‌هاى نفس ناطقهء انسانى و اثبات اينكه نفس ناطقهء انسانى جوهرى روحانى است و پديد كردن اختلاف نفوس انسانى و كيفيّت استفادت نفس انسانى از عقل فعّال مىپردازد و با دو فصل دربارهء شناختن معاد نفوس انسانى و شناختن احوال نفوس بعد از مفارقت از بدن كه مفصّل‌ترين فصل اين قسمت است باب را خاتمه مىدهد . در اين باب نيز طريق حكمت و عرفان بهم آميخته دلائل عقلى و شواهد نقلى بهم پيوند يافته و بار دگر به آياتى اشارت رفته است كه سهروردى بارها آنها را تكرار كرده است . باب نهايى رساله داراى شش فصل است و از شناختن وجود نفس قدسى و چگونگى دريافتن معقولات توسّط نفس قدسى و چگونگى معجزات و