واژگان در روح الارواح واژه‌هاى مفرد ديرينه به ندرت به كار رفته است ولى از نظر تركيبات ، تعبيرات و كنايات فارسى ، نگاشتهء مزبور يكى از پرواژه‌ترين آثار كهن زبان فارسى است . اندك بودن مفردات در روح الارواح شگفتىآور نيست ؛ زيرا متن كتاب نشان مىدهد كه هرچند سمعانى پاره‌اى از صنايع ادبى را در نظر داشته و به آرايش كلامش بىتوجه نبوده ، ولى بدون ترديد هر آنچه بر قلم او آمده وحى قلب او بوده و از جوش درون او برخاسته است . اما همچنان كه ياد كرديم كتاب سمعانى از نظر اشتمال آن بر چندين صد واژهء تركيبى و كنايى ، يكى از آثار ارزشمند زبان فارسى است . به پاره‌اى از واژه‌هاى مفرد و مركب و تعبيرات آن توجه كنيد : 1 . مفردات / آويزش ( تعلق و پيوستگى به عالم خلق ) : باللّه العظيم اگر مصطفى را از مشرق تا مغرب ذرّه‌اى آويزش مانده بودى هرگزش به آسمان راه ندادندى b 190 ، افكندگى ( خضوع ) b 174 ، اكنونى : مادر و پدرت اكنونىاند و كار ما با تو ازلى است b 142 ، بپر ( پرّنده ) a 98 ، برانگيزيدن ( دور كردن ، راندن ) b 168 ، برداشتگى ( نواختن ، بركشيدن ، دستگيرى ) : و هر كه نه غم از شادى بازداند و نه شادى از غم ، اينك برداشتگى ما b 190 ، برگ ( قصد ، آهنگ ) : هر كه را برگ ماست گو درد و غم و اندوه را ساخته باش a 198 ، بيستگانى b 190 ، بيوس ( انتظار ) : بىجست‌وجوى و بىبيوس كرامت مكالمت يافت a 129 ، پالگانه a 110 ، پالونه b 8 ، پذيرفتارى a 165 ، پردگى : تا سرّ سجدهء ايشان از پردگى به صحرا آيد b 151 ، پروندوش ( تلفظى است از پرندوش ، ديشب ) b 153 ، پيسه ( پيس ، پس ، مرض برص ) a 131 ، خوهل كردن ( سست كردن ) : برويد و آن بند عبّاس خوهل‌تر كنيد 204 b ، دهندگى : صفت ما دهندگى است نه خواهندگى b 204 ، رستى ( غذا به تنهايى خوردن و از ديگران مضايقه كردن ) : ذرّه ذرّيت را دعوت مىبايد كه رستى در شرط نيست a 60 ، يا موسى ! شرط نيست كه رستى كنى b 97 ، روايى b 98 ، شوينده : او را به تفرقه در ميفكن شوينده و نمازكننده را با او كار نيست b 187 ، كلاته ( ده كوچك ) 80 a ، كلك ( دكمه ) : كلك گريبان a 87 ، گذشت ( پس ) : اين آن است كه از گذشت ما از او بزرگتر نيست b 151 ، لوك ( شل ) a 73 ، لويشه b 83 ، ماندگى : پير زن را خواب ببرد از ماندگى b 194 ، ماهار a 99 ، ميتين ( تيشه ) a 55 ، يارگى ( توانايى ، قدرت ، زهره ) a 100 ، ماهان ( ماه ) : يك ماهان برآيد كه از حجرات مصطفى دودى برنيايد b 150 ، اندهان : زاويهء اندهان ، كلمهء اندهان a 9 ، رسيدن ( سزاوار بودن ) : او را