شهاب الدين احمد سمعانى
581
روح الأرواح فى شرح أسماء الملك الفتاح ( فارسى )
قيّده القرآن عن كثير من هوى نفسه و شهواتها و حال بينه و بين ان يهلك فيما يهوى يعلم انّ عليه رقباء على سمعه و بصره و لسانه و رجله و بطنه حتّى اللمحة ببصره التّقوى رقيبه و القرآن دليله و الخوف محجّته و الشّوق مطيّته و الحذر قرينه و الوجل شعاره و الصّلاة كهفه و الصّيام وزيره و ربّه من وراء ذلك كلّه بالمرصاد . و از حسن بصرى آوردهاند كه علامات المسلم و طباعه فخر فى دين 3 و جرأة فى لين و ايمان فى يقين و علم فى حلم و عطاء فى حقّ و تحمّل فى فاقة و طاعة فى نصيحة و صبر فى شدّة و شفقة فى نفقة يتكرم عن الباطل و يعرض عن الجاهل . ابو بكر محمّد بن عمرو بن حزم گويد : لقد ادركت اقواما لو امروا ان لا يشربوا الماء ما شربوه حتّى ينقطع اكبادهم . اكنون چگونه عهدى است . امراء كذبة و وزراء فجرة و عرفاء ظلمة ، و قرّاء فسقة قلوبهم انتن من جيفة . صد هزار هزار آدمى صورت بينى تا يكى مردم بينى ، و صد هزار مردم بينى تا يك مرد بينى كه نفس شمار بود و هر نفسى كه جز از حريم حرم شرع مصطفى آيد آن نفس را به تازيانهء اندوه حدّ مستان زند . هر كسى كه جز چنين بود گو كلاه دعوى امّتى اين مهتر از سر بنه ، كه اين مهتر آن است 4 كه موسى بن عمران - كه جان هفتاد هزار كودك رضيع عقيقهء قدوم قدم او بود - در خواست كه اجعلنى من امّة محمّد . دعوى به دروغ خود از راه او به دور دار 5 كه جان مقدّس موسى عمران نظاره است و غيرت دل يحيى زكريّا بر راه است . يا اهل پندار ! عظّم اللّه اجركم ، و يا اسيران هواى خود ! جبر اللّه مصيبتكم . دين پاك را مرد پاك بايد ، نه كار معيوبان است . داود طائى يمين الملك عالم لا إله الّا اللّه بوده است و در يجوز و لا يجوز شاگرد ابو حنيفه بوده است ، ليكن در صورت صدق 6 چنان بوده است كه آن شب كه از دنيا بيرون شد از بطنان آسمان ندا آمد كه يا اهل الارض ان داود الطائى قدم على ربه و هو عنه راض . داود به خداى رسيد و خداى از او خشنود با جمال دولت او 7 . ابو بكر عيّاش چنين گفت كه به حجرهء داود شدم او را ديدم نشسته ، و پارهاى نان خشك در دست ، و مىنگريست . گفتم : ما لك يا داود ؟ گفت : هذه الكسرة اريد ان اكلها و لا ادرى من حلال هى او من حرام . حقّا كه هر كه عزيزى / b 196 / دين بشناخت هرگز هواى بشريّت از وى برنخورد ، اگر يك كس از آن صدّيقان سر از قبّهء صفاى صفات خود برون كنند و به ما فرونگرند جز بىقدرى نعت ما هيچچيز نبينند .