آن مىرساند كه نگارنده از اين عدد مبهم « يك تا سه » را اراده كرده است ، هرچند كه در كتابهاى لغت ، مفهوم « اند » را از « سه تا نه » ضبط كرده‌اند . « 64 » چون احمد سمعانى به سال 534 تن به خاك سپرده است ، احتمال مىرود كه كتابش را ميان سالهاى 530 - يا چند ماهى پيش از آن - و 534 ساخته و پرداخته باشد ؛ زيرا عبد الكريم سمعانى تا سال 539 با مؤلف در نيشابور و طوس بوده ، و پس از اين سال است كه از عمويش ، احمد سمعانى ، اطلاعى نداشته است . و چون عبد الكريم بيشترينهء جزئيات زندگى مؤلف روح الارواح را در الانساب آورده است ، اگر چنانچه روح الارواح پيش از 530 تأليف شده بود ، صاحب انساب از آن ياد مىكرد . به هر حال ، به ظن قريب به يقين ، تأليف اين كتاب را بايد ميانهء سالهاى 530 تا 533 يا چند ماهى پس از آن برگيريم . عده‌اى از معاصران دربارهء روح الارواح گفته‌اند كه « مصنف بىگمان نظرى به كتاب التّحبير فى علم التّذكير از ابو القاسم قشيرى ( متوفّى 465 ) داشته است . « 65 » و نگاشته‌اش « ترجمه مانند التحبير قشيرى است . » « 66 » كتاب التحبير فى علم التذكير يكى از نگاشته‌هاى مهمّ قشيرى است كه مؤلف بر اثر در خواست راغبان به علم تذكير و اسماء حسنى آن را پرداخته ، و ابن الجوزى آن را تلخيص كرده است . « 67 » قشيرى بخش‌بندى التحبير را بر بناى « باب » ، « فصل » ، « نكته » و « نكتة اخرى » گذارده است . مصنف پس از مقدمه‌اى كوتاه ذيل با - بهاى چندگانه ، به بحث پيرامون آيات « وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها [ اعراف 7 / 180 ] ، قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى [ اسراء 17 / 110 ] ، تَبارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ [ رحمن 55 / 78 ] و سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى [ اعلى 87 / 1 ] پرداخته ، و از اسماء و صفات و اخلاق حق تعالى

--> ( 64 ) - - انجوى شيرازى ، فرهنگ جهانگيرى 2 / 1750 . ناصر خسرو قباديانى گويد : از پسِ خويشم كشيدى بر اميد * ساليان پنجاه يا پنجاه و اند ( 65 ) - بديع الزمان فروزانفر ، شرح مثنوى شريف ، جزو سوم از دفتر اول ، ص 915 . ( 66 ) - محمد تقى دانش‌پژوه ، فيلمها 3 / 226 و 228 . ( 67 ) - حاجى خليفه ، كشف الظنون 1 / 354 ؛ صلاح الدين المنجّد ، معجم المخطوطات المطبوعة 2 / 128 ؛ فروزانفر ، مقدّمهء ترجمهء رسالهء قشيرى ص 83 - 84 . براى نسخه‌هاى آن - محمد رياض المالح ، فهرس مخطوطات دار الكتب الظاهرية ، التصوّف 1 / 237 ؛ دانش‌پژوه ، فيلمها 3 / 228 . اين كتاب به تحقيق ابراهيم بسيونى ، به سال 1968 م در مصر چاپ شده است . بنده چون به اين چاپ دسترسى نداشتم از عكس نسخهء توبينگن ، شمارهء 1703 agro ، مورّخ 247 / 685 كه به شماره‌هاى 3659 و 3760 در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران هست ، استفاده كرده‌ام .