باب دوم در اخلاص و فضيلت آن و حقيقت و درجات آن بيان فضيلت اخلاص ( 1 ) حق تعالى گفت : وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ، « 87 » اى ، فرموده نشديد مگر آن كه خداى را پرستيد به يگانگى و غير او را نپرستيد . و گفت : أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ ، « 88 » اى ، بدان كه خداى راست طاعت خالص ، جز وى را استحقاق آن نيست . و گفت : إِلَّا الَّذِينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا وَ اعْتَصَمُوا بِاللَّهِ وَ أَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ ، « 89 » اى ، مگر آن كسانى كه توبه كردند و عمل نيك آوردند و به خداى پناهيدند و خالص گردانيدند دين خود براى خداى بى ريا . و گفت : فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً ، « 90 » اى ، پس هر كه لقاى پروردگار خود را اميد مىدارد بايد كه عمل صالح آرد و به عبادت پروردگار خود كسى را [ انباز ] نكند ، در حق كسى نازل شده است كه براى خداى عمل كند و خواهد كه وى را بستايند . و پيغامبر - صلى اللّه عليه و آله و سلم - « 91 » گفت : ثلاث لا يغلّ « 92 » عليهنّ قلب رجل مسلم : اخلاص العمل للَّه تعالى ، اى ، سه چيز است كه دل مرد مسلمان بر آن كينه نگيرد : خالص كردن عمل براى حق تعالى . مترجم مىگويد كه به فتح غين هم آمده است و معنى همين باشد ، و به فتح غين با تخفيف لام هم روايت كرده‌اند ، و آن از « و غول » باشد ، و و غول در رفتن بود در سِر ، اى در شود و نرود ، و به ضم يا هم آمده است از اغلال و آن خيانت باشد ، اى ، خيانت نكند .

--> ( 87 ) بيّنه 98 - 5 . ( 88 ) زمر 39 - 3 . ( 89 ) نساء 4 - 146 . ( 90 ) كهف 18 - 110 . ( 91 ) در عربى : صلى اللّه عليه و سلّم ( زبيدى 10 - 27 ) . و نيز در تمام موارد مشابه . متن مطابق با نسخهء خطى است . ( 92 ) كتاب الشعب : لا يغل .