مترجم مىگويد : ظلّه « 33 » چيزى را گويند كه سايه كند و بپوشد . و چيزى بر هيئت صفه را هم گويند ، و بيشتر در مكروه كار بندند . و فردوس را هم « ظل » خوانده است ، به اعتبار آن كه كسانى را كه از ايشان فروتر باشند به مثابهء ظلل « 34 » باشد . آن گاه فرموده است كه آن چه از عذاب صفت كرده شد ، حق تعالى بندگان خود را بدان بترساند . و گفت : فَأَنْذَرْتُكُمْ ناراً تَلَظَّى لا يَصْلاها إِلَّا الْأَشْقَى الَّذِي كَذَّبَ وَ تَوَلَّى ، « 35 » اى ، پس بيم كردم شما را آتشى كه مىافروزد ، در نرود در آن مگر بدبخت‌ترين كسى كه دروغزنى كرد و از حق روى بگردانيد . و گفت : وَ إِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلى ظُلْمِهِمْ ، « 36 » اى ، بدرستى كه پروردگار تو آمرزنده است مردمان را بر ظلم ايشان . و گفته‌اند كه پيغامبر - صلى اللّه عليه و سلم - هميشه از حال امت خود مىترسيد ، تا وى را گفتند كه اين آيت بر تو فرود آمد هنوز راضى نمىشوى ؟ و در تفسير قول حق تعالى : وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى ، « 37 » گفت كه محمد راضى نشود كه يك كس از امت او در آتش باشد . ابو جعفر محمد بن على « 38 » گفت كه اهل عراق مىگويند كه اميدوارتر آيتى در كتاب خداى اين آيت است : قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ( الآية ) . « 39 » و ما اهل بيت گوييم كه اميدوارتر آيتى در كتاب خداى اين آيت است : وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى . « 40 » و اما اخبار أبو موسى روايت كرد كه پيغامبر - صلى اللّه عليه و سلم - گفت : امّتى امّة مرحومة لا عذاب عليها في الآخرة ، عجّل عقابها في الدّنيا [ 189 ] الزّلازل و الفتن فإذا كان يوم القيامة دفع إلى كلّ رجل من امّتى رجل من اهل الكتاب فقيل هذا فداؤك من النّار ، اى ، امت من امتى مرحوم است ، در آخرت بر ايشان عذابى نباشد ، عقوبت ايشان در دنيا معجّل است ، زلزله‌ها و فتنه‌ها ، پس چون روز قيامت باشد به هر مردى از امت من مردى از اهل كتاب سپرده شود و گفته آيد كه اين فداى تو است از آتش . و در روايت ديگر : يأتي كلّ رجل من هذه الامّة بيهوديّ او نصرانى إلى جهنّم فيقول هذا فدائى من النّار فيلقى فيها ، اى ، هر مردى از اين امت جهودى يا ترسايى سوى دوزخ آرد و گويد : اين فداى من است از آتش ، در آن انداخته شود . و گفت : الحمّى من فيح جهنّم و هو حظّ المؤمن من النّار ، اى ، تب از زبانهء دوزخ است ، و آن نصيب مؤمن است از آتش . و در تفسير قول حق تعالى : يَوْمَ لا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ ، « 41 » آمده است كه حق تعالى به پيغامبر خود - عليه السلام - وحى فرستاد كه حساب امت تو به دست تو كنم ؟ گفت : نى ، اى پروردگار ، تو ايشان را به از منى . گفت : اكنون تو را در باب ايشان خوار و شرم‌زده نگردانم .

--> ( 33 ) ظلّه ( ج : ظلل ) ، سايبان . ( 34 ) ظلّه ( ج : ظلل ) ، سايبان . ( 35 ) ليل 92 - 14 - 16 . ( 36 ) رعد 13 - 6 . ( 37 ) ضحى 93 - 5 . ( 38 ) امام محمد باقر ( ع ) . ( 39 ) زمر 39 - 53 . ( 40 ) ضحى 93 - 5 . ( 41 ) تحريم 66 - 8 .