تا آن گاه كه مرا بيند ، به سيئات وى را پاداش دهم . و روايت كرده‌اند كه چون قول حق تعالى : مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ ، « 352 » اى ، هر كه بديى كند بدان پاداش داده شود ، نازل شد ، ابو بكر صديق - رضى اللّه عنه - گفت : پس از اين آيت چگونه شاد توان بود ؟ پيغامبر - صلى اللّه عليه و سلم - گفت : غفر اللّه لك يا ابا بكر ، أ لست تمرض ، أ ليس يصيبك الاذى أ لست تحزن فهذا ما تجزون به ، اى ، خداى تو را بيامرزاد اى أبو بكر ، بيمار نمىشوى و تو را رنج نمىرسد و غمناك نمىگردى ، [ 169 ] پس اين است كه بدان پاداش داده مىشويد . يعنى كل آن چه به تو رسد كفارت گناهان تو باشد . و عقبه بن عامر روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : إذا رأيتم الرّجل يعطيه اللّه ما يحبّ و هو مقيم على معصيته ، فاعلموا انّ ذلك استدراج ، اى ، چون مرد را بينيد كه حق تعالى وى را دهد آن چه او دوست دارد با آن چه او بر معصيت مقيم باشد ، پس بدانيد كه آن استدراج « 353 » است . پس قول حق تعالى : فَلَمَّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً « 354 » خواندى ، اى چون بگذاشتند آن چه ايشان را فرموديم ، درهاى دنيا برايشان گشاده گردانيديم ، تا چون شاد شدند بدانچه يافتند بگرفتيم ايشان را ناگهان . و حسن بصرى - رضى اللّه عنه - گفت كه مردى از صحابه - رضى اللّه عنهم - زنى را ديد كه در جاهليت با وى معرفتى داشت ، با وى سخن گفت ، و چون از وى بگذشت ، مىرفت و سوى وى مىنگريست ، روى وى به ديوارى رسيده و فگار شد ، پس اين حال پيش پيغامبر - عليه السلام - تقرير كرد ، پيغامبر - عليه السلام - گفت : إذا أراد اللّه بعبد خيرا عجّل له عقوبة ذنبه في الدّنيا ، اى ، چون خداى - عز و جل - بنده‌اى را نيكويى خواهد ، عقوبت گناه او در دنيا معجّل « 355 » گرداند . و على - كرم اللّه وجهه - گفت : شما را خبر ندهم از اميدوارترين آيتى كه در كتاب خداى است ؟ گفتند : بلى . پس بر ايشان : ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ « 356 » بخواند ، اى ، آن چه به شما رسيد از مصيبت از گناه شما رسيد - آن مصيبت از گناه شما بود - و عفو مىكند از بسيار . پس مصيبتها در دنيا به سبب ارتكاب گناهان است . پس چون خداى در دنيا عقوبت فرمايد ، او كريم‌تر از آن است كه بار دوم او را روز قيامت عذاب كند . و اگر خداى تعالى در دنيا عفو فرمايد ، كريم‌تر از آن است كه در روز قيامت او را عذاب كند . و انس روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : ما تجرّع عبد قطّ جرعتين احبّ إلى اللّه من جرعهء غضب ردّها بحلم و جرعهء مصيبة يصبر الرّجل لها و لا قطرت قطرتان احبّ إلى اللّه من قطرة دم أهريقت في سبيل اللّه و قطرة دمع في سواد اللّيل و هو ساجد و لا يراه الاّ اللّه و ما خطا عبد خطوتين احبّ إلى اللّه تعالى من

--> ( 352 ) نساء 4 - 123 . ( 353 ) استدراج - ربع مهلكات ، كتاب نكوهش دنيا ، پاورقى 77 . ( 354 ) انعام 6 - 44 . ( 355 ) معجّل ، به شتاب ، بى مهلت . ( 356 ) شورى 42 - 30 .