اسماعيل بن محمد مستملى بخارى
1025
شرح التعرف لمذهب التصوف ( فارسى )
« فانهم انما يعرفون ذلك بما يحدث الله عز و جلّ فيهم من اللطائف التى يخص بها اولياؤه » . ايشان بدان شناختند ولايت خويشتن را [ 96 ب ] كه خداى عز و جلّ اندر ايشان لطايفى پديد آورد كه آن جز خاص را نباشد . باز گفت : « و بما يورد على اسرارهم من الاحوال التى هى اعلام ولايته » . و بدانكه اندر سر ايشان احوالى پديد آرد كه آن نشان ولايت است . « من اختصاصه [ لهم به ] » بدانكه ايشان را خاص گرداند . « و جذبه لهم مما سواه [ اليه ] » . و مر ايشان را بسوى خويشتن كشد از هرچه جز وى است . « و زوال العوارض عن اسرارهم » و هر عارضى كه ايشان را از حق مشغول گرداند از سر ايشان زائل كند . باز گفت : « و فناء الجواذب لهم و الصوارف عنه الى غيره » . و هر چيزى كه ايشان را از حق جذب كند آن را از ايشان فانى كند . « و وقوع المكاشفات و المشاهدات » . و ايشان را مكاشفات و مشاهدات افتد اندر سر . يعنى چيزها كه بر ديگران پوشيده باشد مر ايشان را گشاده باشد ؛ و چيزى كه ديگران نبينند ايشان را ديدار افتد . « التى لا يجوز ان يفعلها الا باهل خاصته » . از آن چيز كه نشايد كه بكند مگر با خاصگان خويش . « و من اصطفاه لنفسه فى ازله » و با آن كسى كه مر ورا بگزيده باشد مر خود را اندر ازل . « مما لا يفعل مثلها فى اسرار اعدائه » . آن چيزها كه مثل آن اندر سرهاى دشمنان نكند . شيخ اين همه سخن كه همىبيارد دليل آن همىآرد كه شايد كه ولى بداند كه من ولىام هرچند اندر وى خبر نيامده باشد . بدانكه اندر خويش اين معانى بيند كه اندر اعدا روا نباشد . باز گفت : « فقد ورد الخبر عن النبى عليه السلام [ 97 الف ] فى ابى بكر انه لم يفضلكم ابو بكر بكثرة صيام و لا صلاة و انما فضلكم بشىء وقر فى صدره اى فى قلبه هذا معنى الحديث » يعنى روا باشد كه ولى را اندر دل تعظيمى باشد كه مر ديگران را نباشد ، تا آن دليل گردد ورا