اسماعيل بن محمد مستملى بخارى
17
شرح التعرف لمذهب التصوف ( فارسى )
اين نسخه نيز معتبر است و شايستهء سنجش با نسخهء اساس است . گفتنى است كه اين نسخه در پارهاى جايها در به كار بردن ادات تأكيد مر و اندر ، و همى و . . . كهنهتر از نسخهء اساس ما مىنمايد ؛ هرچند كه نسخهء اساس پس از حدود صد برگ همسان و هماهنگ اين نسخه مىشود . نشان اين نسخه « ق » است . اميدوارم كه شرح اين اختلافات را در شرح نسخه بدلها در پايان كتاب بياورم ، تا محققان را مجال بررسى فراهمتر باشد . در پايان اين نسخه آمده است : « تم كتاب الشرح ربع الاول بحول الله عز و جلّ و حسن تيسيره و الصلاة على رسوله محمد و آله خير البرية و ذلك فى شهر جمادى الاولى من شهور سنة اربع عشر و سبعمائة على يد اضعف الخلائق و افقرهم الى الله تعالى محمد بن الحاج حسن بن ابى البركات رحم الله من نظر فيه و دعا لكاتبه بالخير » . نسخهء يوسف آقا : بازشناسى اين نسخه را مديون اهتمام دو دانشمند درگذشتهايم : احمد آتش از تركيه كه مقالهاى با عنوان « بعض كتابهاى خطى مهم در كتابخانههاى قونيه » نوشته بوده است ، و دكتر عبد الرسول خيامپور از دانشگاه آذربايجان كه به ترجمه و نشر آن - نشريهء دانشكدهء ادبيات تبريز . سال 7 ، شمارهء 4 - پرداخته بود ، خاك بر آنان خوش باد . در وصف اين نسخه در آن گفتار آمده است : « نسخهاى كه مورد بحث ما است ترجمه و شرح فارسى اين كتاب است و نسخهء ديگرى از آن تاكنون براى ما معلوم نشده است . و چون در اين نسخه قيد وقفى به تاريخ 616 گذارده شده است بديهى است كه تاريخ ترجمه و شرح قبل از آن بايد باشد . اين نسخه در كتابخانهء يوسف آقا و به شمارهء 5467 است و چنين آغاز مىشود : « بسمله . . . الحمد الله المحتجب بكبريائه عن درك العيون . . . » روى صفحهء سفيدى در برگ 52 ب نوشته شده است : « البياض صحيح ما نيست و لكن لا يصلح » . و از اين عبارت چنين به نظر مىرسد كه اين نسخه نسخهء خود مؤلف باشد . » در معرفى شادروان آتش چند نكته قابل گفتگو است . نخست آنكه پنداشته است « نسخه نسخهء خود مؤلف باشد » ، و امروز ديگر ترديدى نيست