بابا طاهر عريان ، سيد على همدانى ، خواجه عبد الله انصارى
اسرار النقطه 191
مقامات عارفان ( آئينه بينايان ، اسرار النقطه ، آئين رهروان ) ( فارسى )
از سرچشمه حيات اسم « الحىّ » زلال حيات صورى و معنوى بر مردگان مصارع اكوان و تشنگان بيابان امكان و هستى ، افاضه مىشود . و از تابش انوار دانش اسم « عليم » سالكان و راهروان توحيد ، در دشت خطرناك گمراهى و ضلالت ، هدايت و رهبرى شوند . و متحيّران و گمگشتگان صحراى جهالت راه بجانبى برند و از بارش ابرهاى بارندهء اراده اسم « المريد » بوستانهاى هستى ، كران تا كران سيراب شوند ، و نفوس اهل شهود ، از تيرگيهاى هلاكت پاك گردند . و با چكيدن رشحات امواج درياى قدرت اسم « قادر » ماء الحيات هستى ، در نهرهاى ممكنات جارى گردد ، و با كليد توانائى و اقتدار او ، گنجينههاى گوهر عوالم علوى و سفلى گشاده گردد . پس اساس و اصل مظاهر كلّيّه اجماليّه چهار اسم مزبور ، چهار نفر فرشتگان مقرب حق مىباشند كه تدبيرات ربّانيّه ، در دست آنهاست و اسباب آسايش عوالم هستى و امكان مىباشند و آنان عبارتند از : جبرئيل : و اسرافيل ، و ميكائيل ، و عزرائيل است صلوات اللّه و سلامه عليهم زيرا اسرافيل مظهر و مرآت اسم الحىّ است و از انفاس او نفس حيات در شريان اعيان ممكنات جارى مىشود . و جبرئيل مظهر اسم « العالم » است و بهوسيله او انوار دانش بر آئينه قلوب كمّلين تابش مىكند و ميكائيل مظهر اسم المريد است و از اثر عنايت و توجّه او ارزاق صورى و معنوى ، بر قابليّات افراد موجودات تقسيم مىشود . و عزرائيل مظهر اسم القدير است و بهواسطه نيروى توانائى او حقائق متفرّقات عالم تفرقه ، قبض و جمع مىشود . و اما حركات امتدادى نقطه ، كه بطور صعودى بالا برود ، اشاره است بر اينكه راهروان راه حقيقت بهواسطه كشش جاذبههاى انفاس رحمانيّه حق در نردبان كمال و ارتقاء گام نهند ، و سايران پيشگاه عزّت ربّانيّه حق بدرجات تكامل صعود نمايند ، و نقطههاى سهگانه كه بهواسطه حركت رافعه امتداد پيدا مىكند اشاره بر انتقالات سهگانه روحى و انسلاخات معنوى در عوالم مثالى ، و درجات ملكوتى ، و حظيرهء جبروتى است . پس نقطه اوّل اشاره است بر اينكه سالك نفس خود را از زشتيهاى نكوهيده افعال نفسانيه ، و تيرگيهاى تاريك شواغل عالم حس و طبيعت ،