و خواص تحول مكانها ، با تفاوتهاى نامتناهى متفاوت است . و به همين نكته اشاره فرمود پيغمبر خدا صلى اللّه عليه و آله آنجا كه فرمود : انّه ليفاض على قلبى و انّى لاستغفر اللّه فى كلّ يوم سبعين مرّة و فى رواية مائة مرّة يعنى بر قلب من هر زمان فيض تازه‌اى وارد مىشود و هر روز هفتاد مرتبه از گناهان خود آمرزش مىطلبم و در روايتى صد مرتبه ( كنايه از كثرت است . ) ( و اشاره بر اين است كه در هر لحظه از يك مقام بمقام بالاترى بالا مىروم و گام مىنهم بنابراين مقام اول براى من مقام نازله است و از اين جهت از آن طلب آمرزش مىكنم ) و اما اقسام حركات كه به‌واسطه حقيقت متحرّكه نقطه براى آن پيدا مىشود پنج قسم است يا حركت دورى است و آن بهترين حركات است كه اقتضاء حقيقت نقطه است « 1 » و يا حركت صعودى است به طرف بالا و يا حركت نزولى است به طرف پائين ، يا به طرف جلو كشيده مىشود و يا به طرف عقب برمىگردد . و بدان كه حركت شش قسم است : كون و فساد ، زيادت و نقصان ، و تغير و انتقال . و حركت نقلى و انتقالى نيز سه جهت دارد : طبيعى ، ارادى و حركت قسرى . ولى براى نقطه حسى حركت طبيعى و ارادى نباشد ، زيرا نقطه داراى جهات متشابه و همانند است ، و براى او ممكن نيست كه بر همه جهات دفعة واحدة در يك حال حركت كند ، و نيز حركت نقطه به سوئى و جهتى اولويت و رجحان بر جهت ديگر ندارد . پس سكون براى نقطه رجحان و اولويت دارد . « 2 » مگر اينكه با حركت قسريّه ، و به‌واسطه حقيقت محرّكه ديگرى حركت كند ، پس هروقت بسبب محرّكى حركت نمود مناسب‌ترين حركات براى او حركت دوريه است و كوچك‌ترين گردش نقطه در حال حركت ، نيازمند به هفت نقطه است كه شش‌تاى آنها حركات متوالى و متعاقب است كه بر محيط دايره دور مىزنند ، و يكى از آنها در مركز دايره است پس نقطه مركزيه ، اشاره بر احديت مطلقه ، و حقيقت هويت غيبيه است و نيز اشاره

--> ( 1 ) زيرا اوّلين ظهور نقطه در صورت الفيّه است و آخر هم بالف ساكن القلب منتهى مىشود و اين حركت دورى است . ( 2 ) زيرا نقطه تعلّق به لاهوت دارد و آنجا منزّه از حركت و تغيير صورت و اسم و رسم است و به همين جهت ارسطو واجب بالذات را ساكن و واجب بالغير را متحرك تعبير نموده .