است بر اينكه تعينات مظاهر اسمائيه ، و صفات فيوضات ايجاديه حق از حقيقت لا تعين ، منفصل و جدا شده‌اند ، و بارگاه عزت و هويت لا تعين حق از آلايش رذايل و زشتيهاى ناسوتى پاك و منزه است . و شش دايره محيط ، اشاره بر احاطه علمى حق ، و شمول افاضات تجليات وجودى ، بر مجموعه‌هاى نهايات مكانى ، و نهايات حدود و جهات است ، و نيز اشاره بر اين است كه : شئون و اوصاف بارى تعالى ، در همهء عوالم زمين و آسمان ، متصرف بوده ، و منتهى اليه حقائق غيبيه از عوالم نورانى علوى ، و ملكوتى ، آغاز شكفتن شقايق « 1 » حسيات عوالم سفلى ظلمانى ، از عالم ملك و ناسوت است ، و بالعكس ، زيرا مراتب حسيه نيز وقتى در نزول به مقتضاى مبدئيت بغايات خود منتهى شدند به حكم معاد و بازگشت ، نهايات آنها برمىگردد به آغاز مراتب مثاليه غيبيه ، و منطبق با آنها مىشود . و اما اينكه گفتيم كه نقاط هفتگانه ، حالت دوران نقطه را تشكيل مىدهند اشاره بر اين است كه لطائف هفتگانه در تكامل خود به‌وسيله اوصاف كماليه و علوم حقيقيه ، از غيوب هفتگانه مدد مىگيرند ، و حقائق انسانيه مانند : بدن ، و نفس ، و قلب ، و سر ، و روح ، و خفى ، و اخفى ، با نمازهاى حقيقت ارتباط و پيوستگى پيدا مىكنند . زيرا براى هر لطيفه از لطائف انسانى بمناسبت خود دانشى است كه به‌وسيله آن تكامل پيدا مىكند ، و از غيب و باطن مخصوص خود مدد و فيض مىگيرد ، و نمازى مخصوص دارد كه به‌واسطه آن بمدارج ترقى بالا مىرود ، و بر جوار قرب خداى خود مىرسد و او را از زشتيها و فحشاء و رذائل متناسب همان‌طور ، كه موجب تيرگى رخساره كمال ، و مانع وصول برآنست نگه مىدارد تا آنگاه كه بر غيب هفتم برسد كه آن مقام فناء با بقاء حق ، و محل استهلاك رسوم بشريت است ( اكنون حضرت مؤلف آغاز بشرح يك‌يك از لطائف ششگانه انسانى نموده و مىفرمايد ) . اول علم لطيفه بدنيه است ( كه طبعانيه نيز گويند ) و اين علم در مرتبه طبع براى كمال بدن و جسم سالك لازم است و آن دانشى است كه

--> ( 1 ) اعتبارات ظهور نقطه در هر عالمى اسمى دارد چنانچه در عالم لاهوت حقايق ، و در جبروت رقائق ، و در ملكوت دقائق ، و در ناسوت شقايق ، ناميده مىشود .