محبسه يا محبسه بفتحه ميم است يعنى كسى كه حبس نفس كرده براى خير نفس خود مثل دفع ضرر مالى ، يا بدنى ، يا ثواب آن ، صبر نخواهد شد ، و اگر حبس نفس او براى منفعت غير او باشد ، مثل اينكه در مال و طعام فقير را بر نفس خود مقدّم بدارد ، و خود گرسنه بماند و صبر كند ، آن صابر است يا براى غير خود ، يعنى براى طاعت حق باشد ، باز صابر است ، پس اگر صبر او بر زحمت عبادت براى ريا باشد ، صبر آن شخص را كه به او خودنمائى مىكند ، باقى داشته ، كه بىفايده است ، و اگر شخصى حبس كند نفس خود را از معاصى ، و حال آنكه ابدا ميل معاصى ندارد ، و اسباب گناه هم موجود نيست آن را صبر نمىگويند چرا كه حبس نفس اينجا لنفسه است ولى در هر چيزى كه مخالف نفس است از بلايا و مصائب يا عبادات شاقّه ، يا غيبت مردم و فحش آنها كه كظم غيظ كند ، و صبر نمايد محض به جهت حق ، آن صبر كامل است و صبر بر چند قسم است : اوّل - صبر و حبس نفس از معاصى ، و ثبات بر طاعات ، اگرچه بمعاصى مكره و بر عبادات مايل باشد . دوّم حبس آن از ميل بشهوات ، و عادت دادن به مشقّت عبادات ، و ترك جزع بر بليّات . سوّم منع نفس از ميل به بطالت و برانگيختن آن بر مشايعت و تبعيّت قلب در فوائد دينيّه . چهارم حبس نفس از مخالفت حياء ، و تحمّل بلا ، به جهت حرمت و رعايت محبوب . پنجم - صبر كردن بر صراط المستقيم ، و قصد سلوك بسوى حق جلّ و علا و بلند داشتن همّت در طلب او . ششم صبر با حقتعالى از براى او و رضاى او . هفتم صبر در حق جل و علا يعنى تجليات صفات او و اتصاف با انوار صفات و تخلق باخلاق او . هشتم ثبات است بر دوام مشاهدهء تجليات الهيّه و معاينهء آن وجه كريم و صبر از ملاحظهء غير آن وجه . نهم صبر به حق در مقام بقاء با اللّه بعد از فنا و ببعضى از اين مراتب اشاره فرموده . مصنف ق قوله ق الرّضا سكون النّفس عند الوارد و طمأنينة القلب به احكام الوارد رضا آرامش نفس است در وقت رسيدن واردى از فقر