زمانهء خود مخصوص است و بفرض طاعت از حق تعالى منصوص است . و باقبال آن امام همام عليه السّلام اين كتاب بر وجهى مرتّب شد كه خواصّ را دافع شبهات باشد و عوام را مثمر دلالات ، بعبارتى سهل و آسان نه بر قاعدهء ديگر مصنّفات ما « 1 » كه دقّتى و رقّتى دارد كه قبول چنين كتاب نه از رقّت « 2 » عبارت باشد بل « 3 » از شرف حوالت و دلالت باشد تا هرخواننده كه بخواند و هرنويسنده كه بنويسد و هر شنونده كه بشنود از آن بهرهء تمام برگيرد و فايدهء بسيار حاصل كند « 4 » و ما توفيقى الّا باللّه عليه توكّلت و هو حسبى « 5 » و نعم الحافظ و المعين ، و الحمد للّه ربّ العالمين ، و صلّى اللّه على محمّد و آله الطّاهرين « 6 » . فصل « 7 » در اوّل كتاب اين مجبّر ابتدا كرده است به « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » و چون بمذهب مجبّر اسم و مسمّى يكى باشد فايدهء « بسم اللّه » معلوم نشود و فرقى ظاهر نباشد ميان خدا و نام خدا « 8 » پس نمىتوان دانستن كه ابتدا بخداى كرده است يا بنام خداى ، چنان كه در اثبات صفات نه « 9 » قديم لازم است بلكه « 10 » بعدد اسامى هزار و يك خدايش لازم باشد « 11 » و چون نام را منكر است و خداى خود قديم است باجماع ؛ بمذهب بد مجبّران اين اجرا خطا باشد ، كه خود فرقى نميداند كه « بسم اللّه » خداست يا نام خداست . آنگه بعد از تسميه ابتدا كرده است بخطبه‌اى بتازى ، و اين مايه از عرف معلوم نكرده كه كتاب بپارسى را خطبه بتازى « 12 » معهود و معتاد نباشد .

--> ( 1 ) - م : « مصنفات ديگر ما » ، ث : « ديگر از مصنفات ما » . ( 2 ) - ب ث : « ربقه » م س : « دقت » . ( 3 ) - ح س : « بلكه » . ( 4 ) - ث : « گرداند » . ( 5 ) - از آيهء 88 سورهء مباركهء هود است . ( 6 ) - ح : « خاتم النبيين محمد و آله الطاهرين أجمعين » . ( 7 ) - نسخهء عتيق كه رمز آن « ع » است از اينجا يعنى از همين كلمهء « فصل » آغاز مىشود و از اول كتاب تا اينجا را كه مشتمل بر خطبه و سرآغاز كتاب است ندارد . ( 8 ) - ع : « خدايش » ( 9 ) - م ح : « نيز » . ( 10 ) - ع ح ندارند . ( 11 ) - براى توضيح اين عبارت رجوع شود بتعليقهء 8 . ( 12 ) - ح : « به عربى » .