عبد الجليل قزوينى رازى
624
نقض ( بعض مثالب النواصب في نقض بعض فضائح الروافض ) ( فارسى )
و مكّه و مدينه و كوفه ضياع بسيارش بماند بچهل هزار درم ، و آنچه از طلحه بماند ضياع و عقار « 1 » بهشتاد هزار دينار برآمد و دو هزار هزار درم و پانصد هزار درم نقد ، و چهار صد هزار دينار نقد ، و بسخاء او در عرب ديگرى نبود تا كنيزكش حكايت كرد كه : روزى بود « 2 » كه صد هزار درم بيك دفعه بدادى « 3 » و هرروز دويست تن را طعام دادى ، و دويست و بيست بنده ، و چهارصد شتر آبكش بماندش با « 4 » گوسفند و گاو بسيار ، و هرسال به هزار هزار درم او را غلّهء ملك بود ، و دويست هزار دينار در تجارت بودش . و آنچه از خبّاب بن الأرت بماند پنجاه هزار درم بود ، و او از درعويشان « 5 » صحابه بود ، و آنچه از حاطب بن أبى بلتعه بماند هفتصد هزار درم و چهار هزار دينار بود . و آنچه از زيد ابن ثابت بماند چهارصد و سى هزار دينار بود و ده هزار درم بمصر و سيصد و بيست و پنج هزار دينار متاع . و آنچه از مسلمة بن مخلّد « 6 » بماند به صد هزار دينار برآمد . و آنچه از محمّد بن مسلمة الانصارى بماند بسى هزار دينار و به صد و ده هزار درم برآمد با دويست « 7 » و پنجاه شتر و سه هزار گوسفند . و آنچه از عقبة بن عامر الجهنى بماند صد هزار درم و چهل هزار دينار برآمد . و از عبد اللّه بن ربيعه پنجاه هزار دينار * بماند
--> - سمى الغوغاء من الناس » و در نهايه گفته : « فى حديث عمر قال له ابن عوف : يحضرك غوغاء الناس ، أصل الغوغاء الجراد حين يخفّ للطيران ، ثم استعير للسفلة من الناس و المتسرعين الى الشرّ ، و يجوز أن يكون من الغوغاء الصوت و الجلبة لكثرة لغطهم و صياحهم » . ( 1 ) - در منتهى الارب گفته : « عقار كسحاب زمين و آب و مانند آن و منه : ما له دار و لا عقار ؛ أى شىء ، و گياه كه مواشى را خسته گرداند و بهترين گياه و منزل و درخت خرما و رنگ سرخ و رخت و اسباب خانه يقال : بيت كثير العقاراى كثير المتاع ، و برگزيدهء رخت و اسباب كه جز در عيد و نحو آن استعمال نكنند و قد تضم » . و نيز در منتهى الارب گفته : « ضيعه بالفتح آب و زمين و مانند آن و بسيار برآمد از غله و جز آن . . . و ضيع كعنب و ضياع كرجال و ضيعات جمع » . ( 2 ) - م ب ن : « روزى بودى » . ( 3 ) - ع : « بداد » . ( 4 ) - ب ن : « تا » . ( 5 ) - م ب ن ح د : « درويشان » ( و در اينجا به عين مهمله ضبط شده است و در سابق بغين معجمه ضبط شده بود ) و در تعليقات نقل قول لغويان را خواهيم كرد ان شاء اللّه رجوع شود بتعليقهء 222 . ( 6 ) - فيروز - آبادى گفته : « مسلمة كمرحلة ابن مخلد ( بضم الميم و فتح الخاء المعجمة و تشديد اللام كما فى الاصابة ) ابن الصامت الخزرجى الساعدى توفى سنة اثنتين و ستين » . ( 7 ) - م ب ن : « و دويست » .