قال : حدّثنا أبو طاهر محمّد بن أبى الفضل « 1 » قال : أخبرنا أبو بكر محمّد بن اسحاق بن خزيمة « 2 » قال : حدّثنا أحمد بن داود الواسطىّ « 3 » قال : حدّثنا اسحاق بن يوسف « 4 » قال : حدّثنا عبد الملك بن أبى سليمان « 5 » عن فضيل بن مرزوق عن ابراهيم بن الحسن عن فاطمة بنت الحسين عن أسماء بنت عميس قالت : كان رسول اللّه يوحى اليه و رأسه فى حجر علىّ فلم يصلّ العصر حتّى غربت الشّمس فقال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله : صلّيت يا علىّ ؟ قال : لا ، فقال رسول اللّه : اللّهمّ آن كان علىّ فى طاعتك و طاعة رسولك فاردد عليه الشّمس ، قالت أسماء : فرأيتها غربت ثمّ رأيتها طلعت بعد ما غربت . پس خبرى بدين بزرگى و درستى از امام سنّى بدان معروفى از راويانى

--> ( 1 ) - گويا مراد حفيد محمد بن اسحاق بن خزيمهء آيندهء مروى عنه است زيرا سبكى در ترجمهء وى از راويان او اين شخص را چنين نام برده ( ص 131 ج 2 چاپ اول ) : « و حفيده محمد بن الفضل ابن محمد بن اسحاق » و نيز در آن ترجمه هست ( ص 135 ) : « قال محمد بن الفضل : كان جدى أبو بكر لا يدخر شيئا جهده بل ينفقه على أهل العلم ( تا آخر ) » . ( 2 ) - ترجمهء اين شخص در طبقات سبكى ( ج 2 ؛ ص 130 - 135 ) و در الوافى بالوفيات صفدى ( ج 2 ؛ ص 196 ) آمده و ابن حجر در لسان الميزان ( ج 5 ؛ ص 154 ) در ذيل ترجمهء محمد بن خزيمه شيخ الطحاوى گفته : « قلت : و لهم ايضا مما يلتبس بهذا اثنان ابن خزيمة و ابن خريم ؛ فأما ابن خزيمة كالاولين فهو امام الائمة ابو بكر محمد بن اسحاق بن خزيمة الحافظ الفقيه المشهور صاحب التصانيف قد ينسب الى جده فى اوّل الرواية و هو المشهور على الاوّل و اما محمد بن خريم ( الى آخر ما قال ) » . و ابن العماد حنبلى در شدزات الذهب ( ج 2 ؛ ص 262 و 263 ) ترجمهء او را نقل كرده است و ذهبى نيز در العبر ( ج 2 ؛ ص 149 - 150 ) ترجمهء او را نقل كرده است ( و طالب تفصيل براى غير اينها نيز خودش بايد رسيدگى كند ) . ( 3 ) - ابن حجر در لسان الميزان گفته ( ج 1 ؛ ص 170 ) : « احمد بن داود الواسطى سكن الايلة روى عن اسحاق بن يوسف الازرق و عنه أحمد بن يحيى بن زهير قال ابن حبان فى الثقات : حديثه يشبه حديث الثقات و هو الذى يقال له أحمد بن داود بن زياد الضبى سمع ابن عيينة و غيره بقرب » . ( 4 ) - ابن حجر در تقريب التهذيب گفته ( ج 1 چاپ مصر ؛ ص 63 ) : « اسحاق بن يوسف بن مرداس المخزومى الواسطى المعروف بالازرق ثقة من التاسعة ، مات سنة خمس و تسعين و له ثمانون و سبعون / ع » يريد ب « ع » جميع الصحاح الستة » و قد يقال له : « اسحاق الازرق كما اشار اليه ابن حجر فى الكتاب بعيد ذلك بقوله : « اسحاق الازرق هو ابن يوسف تقدم » . ( 5 ) - ع م ب : « سليم » ابن حجر در تقريب التهذيب گفته : « عبد الملك ابن أبى سليمان ميسرة العرزمى بفتح المهملة و سكون الراء و بالزاى المفتوحة صدوق له أوهام من الخامسة ، مات سنة خمس و اربعين / خت ع 4 » و در تهذيب در ترجمهء بسيار مفصل وى گفته : « روى عنه اسحاق الازرق » .