است ، خداى تعالى [ را ] « 1 » بدين چشم سر چنان كه ديگر چيزها [ را ] ببينند بنشايد ديدن نه به دنيا و نه بآخرت ، و هرچه جز از ذات اوست و موجود است همه محدث است ، و او قديم و باقى هست و ازلى است ، كفر و ظلم و طغيان و معصيت نخواهد و نيافريند و دوست ندارد ، ازو و از فاعلش راضى نباشد ، پيغمبران او از آدم تا بمحمّد صلّى اللّه عليه و عليهم همه صادق و امين ، قولش همه حجّت است ، فعلش همه حق ، و بعد از وى امام نصّ و معصوم علىّ مرتضى است نصّ از قبل خداى ؛ معصوم از همهء خطا ، و بعد از وى تا بقيامت امام آن باشد كه موصوف باشد برين صفت ، و بعث و نشور و وعد و وعيد و ثواب و عقاب و تفضّل و أعواض حقّ است ، و سؤال گور درست ، و تكليف مالايطاق قبيح است ، و جزاى مكلّفان بر اعمال ايشانست ، اين مجملى است از اصول مذهب شيعت اماميّهء اصوليّهء اثنى عشريّه نه دشنام و بغض بو بكر و عمر و عثمان كه خواجهء انتقالى به فتواى خواجگان سنّى لقب مجبّر مذهب بتعصّب و خصومت و تهييج عوام و اوباش و رذال « 2 » النّاس درين كتاب بيان كرده است كه شتم و عداوت بو بكر و عمر پندارم نجات آخرت را بنشايد ، و گر اين بيچاره ببعث و نشور و قيامت و حساب و ثواب و عقاب ايمان داشتى حقّا كه اگر با مالهاى عالم و جاه دنيا اختيار چنين تصنيفى نكردى كه هر كس كه مؤمنى يا مسلمانى را ملحد يا كافر خواند بقول رسول او بارى « 3 » باشد اگر اين نباشد . امّا جواب آنچه گفته است كه : « و هفتم - ملحد را در زاهدان و امامان اعتقادى نباشد و رافضى را هم نباشد مگر در خمّارى مفسدى عوّانى مسخى « 4 » » . حقّا كه

--> ( 1 ) - ح د : و « او را » . ( 2 ) - ث م ب ح د : « أراذل » فيومى در المصباح المنير گفته : « و الرّذال بالضمّ و الرّذالة بمعناه ما انتفى جيده و بقى أرذله » و در منتهى الارب گفته : « رذال كغراب ناكس و فرومايه و بلابه از هرچيز » . ( 3 ) - ع ث م ب : « بارى » ( بدون نقطه ) ح د : « كافر » ( 4 ) - در آنندراج گفته : « مسخ بالفتح و خاى معجمه عربى است زشت و صورت برگردانيدن و بدتر كردن ( تا آخر ) » و بديع الزمان فروزانفر معتقد بود كه اين كلمه « مبيحى » است ( بضمّ ميم و كسر باء و سكون ياء و بحاء در آخر ) يعنى بصيغهء اسم فاعل از باب افعال « از اباح يبيح اباحة » و در آن دوره اين كلمه بر ملحد اطلاق مىشده است و اين نظر بسيار صائب به نظر مىآيد .