زكات قسمت كرد « 1 » و قصّهء مقتل عثمان همه احتمال نكند امّا آورده‌اند كه چون قوم جمع آمدند ؛ طلحه كه از جملهء عشرهء ناجيه است بنزديك خواجه ، بر در سراى عثمان « 1 » با حضور « 3 » قوم باعديس « 4 » سرّى مىگفت عثمان از بالا ميگويد : هذا طلحة كما ترى ؛ اللّهمّ اكفنيه شرّه فانّه حمل علىّ هؤلاء و ألّبهم ، آنگه نيار بن عياض « 5 » * كه از صحابهء رسول بود بيامد و با عثمان سخنان سخت بگفت شخصى از غلامان عثمان تيرى بزد و نيار بن عياض را * « 6 » بكشت ، انصار « 7 » جمع آمدند كه كشنده را بدست ما بازده ، عثمان گفت : لم اكن لأقتل رجلا نصرنى « 1 » ازين سبب آتش در سراى عثمان نهادند و سه روز آب بر وى ببستند « 1 » چنان كه كوفيان بر حسين على ، و عثمان از طلحه و زبير و عايشه فرياد مىكرد و آب مىخواست ، آبش ندادند ، امّا زنهار ايشان را رافضى نشايد خواندن امير المؤمنين على چون فرياد عثمان شنيد و بيچارگى او ديد بيامد و مىگويد : ايّها النّاس انّ هذا الّذى تصنعون لا يشبه أمر المؤمنين و لا الكافرين ؛ لا تقطعوا عن الرّجل الماء فانّ الرّوم و الفرس لتؤسر فتطعم و تسقى ، گوش با على نكردند ناصبيان سنگين دل ، و قطرهء آب بدان پير ندادند ، امّا صحابهء رسول و زنان رسول را رافضى نشايد خواندن ، آنگه محمّد بو بكر صدّيق به ديوار سراى عمرو بن حزم الأنصارى فروشد ، و كنانة بن بشر « 10 » و ابن حمران ، و عمرو بن حمق « 11 » الخزاعى و جماعتى از اهل بيعت اوّل ، و عثمان بنزديك زنش نائله قرآن مىخواند ، سرش « 12 » بر مصحف بريدند « 13 » و گر با حسين چنان معامله به آخر رافضيان كردند با عثمان چنين معامله

--> ( 1 ) - براى ملاحظهء وقايع اين چهار مطلب رجوع شود بتعليقهء 146 . ( 3 ) - ح : « بحضور » . ( 4 ) - عديس بر وزن زبير از اسماء اعلام است . ( 5 ) - نيار و عياض هردو بر وزن كتاب از اعلام شايعه در ميان عرب است . ( 6 ) - عبارت ميان دو ستاره از دو نسخهء ع ث افتاده است . ( 7 ) - ح د : « مهاجر و انصار » . ( 10 ) - ابن دريد در اشتقاق ضمن ذكر رجال « بنى زيد بن كهلان » گفته : « و منهم كنانة بن بشير [ تاريخ طبرى « بشر » ] من بنى قتيرة و هو الذى ضرب عثمان بالعمود يقول فيه الوليد بن عقبة : الا آن خير الناس بعد ثلاثة * قتيل التجيبى الذى جاء من مصر و هو من بنى تجيب » . ( 11 ) - در قاموس گفته : « حمق ككتف و عمرو بن الحمق صحابىّ » . ( 12 ) - ساقط نسخهء د تا اينجا بود . ( 13 ) - متن ترجمهء اين عبارت طبريست كه در وقعهء مقتل عثمان آورده ( ج 5 چاپ اول ص 131 ) : « و ذكر محمد بن عمر أنّ عبد الرحمن بن عبد العزيز حدثه عن عبد الرحمن بن محمد أن محمد بن أبى بكر تسور على عثمان من دار عمرو بن حزم و معه كنانة بن بشر -