آگاه نيست » ( كه منطبق با سطر 18 ص 29 چاپ كنونى ، و سطر 8 ص 44 چاپ سابق است ) از آن نسخه ساقط شده است . بلى غالب قسمتهاى اين چند صفحه يعنى از صفحهء 13 تا ص 44 چاپ سابق ( و از ص 20 تا ص 29 چاپ كنونى ) در همين نسخه هم هست ليكن با تقديم و تأخيرى . ناگفته نماند اين عيب دوم نيز قويا محتمل است كه از همان تلخيصات و اسقاطات بىمورد و تصرّفات غاصبانهء مستنسخ مزبور باشد ( اگر چه به جهت بسيارى آن قسمتها و نفيس بودن مطالب آنها بعيد به نظر مىآيد ) و تأييد مىكند اين احتمال را آنكه اين ساقطات از وسط صفحه‌ايست بدون آنكه علامت اسقاط و حذفى در آنجا باشد . مقصود آنكه اين ساقطات از سقوط اوراقى از ما بين اوراق كتاب كه غالبا در كتب اتّفاق مىافتد ناشى نشده است ، بلكه از يك صفحه از ما بين يك سطر افتاده است ( اين امر در سطر 3 صفحهء 15 چاپ سابق - ورق 8 نسخهء مزبوره روى داده است ) . اما حسن اين نسخه عبارت از آنست كه قسمت معظمى از اواخر كتاب از همهء نسخه‌هاى موجود ديگر ساقط شده ، ليكن خوشبختانه آن قسمت در اين نسخه هست . پس فقط ببركت اين نسخه آن نقايص بر طرف شده است . بيان اين مطلب همانست كه در صفحهء 601 پاورقى 6 - ص 617 پاورقى 1 چاپ كنونى ( و ص 655 پاورقى 2 - ص 685 پاورقى 1 چاپ سابق ) نوشته‌ام . هر كه طالب تفصيل آن باشد بآنجاها مراجعه كند « 1 » . مخفى نماند كه در بين پنج نسخهء مخطوط كتاب نقض كه در چاپ سابق اساس كار بر روى آنها بوده ، نسخهء « ح » تنها نسخه‌اى بوده كه قسمت ساقط از تمام نسخ فقط در آن موجود بوده و ببركت آن نسخهء چاپى كامل و تمام شده است . ولى در چاپ كنونى از بين نسخ ديگرى كه بدست ما رسيده نسخهء « د » نيز در داشتن اين مطالب با نسخهء « ح » هماهنگ است . و از بين اين هشت نسخهء موجود كه اساس طبع در چاپ كنونى بر روى آنها است دو نسخهء « ح ، د » در داشتن اين مطالب ساقط

--> ( 1 ) - دربارهء خصائص اين نسخه آنچه تا اينجا نوشته شد همه مطالبى است كه مرحوم پدرم در « مقدمهء نقض و تعليقات آن » نوشته ، و آن را در مجلد تعليقات ( ص 785 - 786 ) نيز نقل نموده است . از اين پس اضافات اين جانب است . ( ع . م . )