عبد الجليل قزوينى رازى
مقدمهء مصحح 30
نقض ( بعض مثالب النواصب في نقض بعض فضائح الروافض ) ( فارسى )
از ديگر نسخ مشتركند و ببركت اين دو نسخه ، چاپ جديد نيز تمام و كامل گشته است . مطلبى ديگر : در دو نسخهء « ح ، د » چند جملهاى وجود دارد كه مغاير با نسخههاى ديگر است و حكايت از آن دارد كه تأليف كتاب نقض در عهد سلطان طغرل ابن ارسلان و اتابك جهان پهلوان صورت گرفته است ( رجوع شود بص 221 - 222 نقض ) . پدرم در تعليقات ( ص 787 - 792 ) دربارهء اين موضوع تحقيق كافى كرده ، و بىاعتبار بودن دو نسخهء « ح ، د » را كه نونويساند و در هردو تصرّفهاى زيادى صورت گرفته يادآور شده و در آخر متذكر شده است كه اين مطالب نيز از جملهء تصرّفات بىمورد نويسندهء آنها است . در پايان علت تصرف و تغيير و تبديل در اين نسخه را يادآور مىشويم و آن اينكه : چون نسخههاى كتاب نقض بسيار نادر و مندمج و مغلوط بوده ، اگر نويسندهاى ميخواسته نسخهاى براى استفادهء شخصى خود بردارد و چندان در بند ضبط صحيح مطالب نبوده ، ناگزير مىبايست بسيارى از مشكلات را بذوق و اطلاعات خود حل نمايد ، و نويسندهء نسخهء « ح » چنان كه از نسخه برمىآيد بيگانه از ادب و ذوق نبوده است ، و در هنگام استنساخ هرگاه به مشكلات مذكور برخورده بذوق و سليقهء خود عبارات را طورى اصلاح كرده كه بتواند خود از آن بهره برد ؛ هر چند بسيارى از اين اصلاحات باعث دگرگون شدن مطالب گشته است ، از جمله تصرف و تبديل ياد شده در فوق و وارد كردن نام طغرل بن ارسلان و اتابك جهان پهلوان ( گرچه ممكن است اين دو نام از اضافات كاتب اين نسخه نبوده بلكه در اصلى كه اين نسخهء ما از روى آن رونويس شده موجود بوده است ) . به اين جهت است كه پس از رونويسى در حقيقت تأليف ديگرى به عمل آورده است . بهر حال اين نسخه چه در چاپ سابق و چه در چاپ كنونى اهميت خود را دارا است . « 1 »
--> ( 1 ) - در اينجا لازم است از نسخهء دستنويس ديگرى ياد كنيم ، و آن نسخهاى است كه بدستور آقاى على اصغر حكمت از روى همين نسخهء « ح » نوشته شده تا بمرحوم علامهء قزوينى داده -