و كافر متّفق‌اند فضل او را ، و كفّار عهد رسول شكايت رسول وا او « 1 » كردندى ، و او را حرمت داشتندى « 2 » از مكارم اخلاق وى » . امّا جواب اين كلمات آنست كه سيّد عليه السّلام هرچه كردى بدستورى « 3 » خداى كردى و نزول قرآن و قول جبرئيل « 4 » ، نه بقول بو بكر و عمر ، بدلالت قوله تعالى : وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى * عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى « 5 » و اگر از آن رأى و تدبير مشورت را مىخواهد كه : وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ « 6 » بر عموم است در حقّ همهء صحابه ، مميّز نيست درين فضيلت نه بو بكر از بو ذر ، نه عثمان از سلمان . امّا آنچه كفّار مكّه بو بكر را دوست داشتندى از مكارم اخلاق وى ، همهء عقلا دانند كه اين صفت منقصت است نه منقبت كه مؤمن آن رفيع‌قدر باشد كه كافرانش دوست ندارند و مكارم اخلاق با مؤمنان محمود است با كافران مذموم است « 7 » نبينى كه بارى تعالى امير المؤمنين على را مدح كرد و گفت : أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكافِرِينَ « 8 » ، پس چون مصنّف منقبت از منقصت بازنداند مگر معذور باشد « 9 » و پندارم بو بكر از چنين تزكيه و مزكّى چنين راضى نباشد . آنگه گفته است : « و گويند : بو بكر را بدان « 10 » بغار برد كه از شرّ او ايمن نبود ، و بو بكر با وى

--> ( 1 ) - م ب : « به او » ح : « با بو بكر » پس « وا » بجاى « با » به كار رفته است . ( 2 ) - ع : « داشتند » . ( 3 ) - م ب ح : « بدستور » دستورى نيز بمعنى دستور به كار رفته در برهان قاطع گفته : « دستورى بر وزن فغفورى رخصت و اجازت مىباشد » . ( 4 ) - ع ث م ب باضافهء « كردى » بعد از « جبرئيل » ( 5 ) - آيهء 3 و 4 و 5 سورهء مباركهء النجم . ( 6 ) - از آيهء 159 سورهء مباركهء « آل عمران » . ( 7 ) - م ب ح : « و با كافران مذموم » و در حاشيهء نسخهء مجلس اين عبارت : « ابو بكر خون از بينى كافران قريش بيرون نياورده بود ، و خوش آمد ايشان نيز ميگفت ، چرا دوست ندارند ، على مرتضى گردن سركشان ايشان را بذو الفقار برداشته ، و با ايشان هرگز الفت نكرده ، مثل مشهور است كه : خوش آمدگو هرجا راه دارد » مذكور است ، و مضمون اين كلام بشرح و بسط تمام در ذيل اين فقرهء شريفه از دعاى ندبه : « قد و ترفيه صناديد العرب و قاتل أبطالهم و ناوش ذؤبانهم و أودع قلوبهم احقادا بدرية و خيبرية و حنينية و غيرهن » در كتاب « كشف الكربة فى شرح دعاء الندبه » ذكر شده است وفقنا اللّه لاتمامه و طبعه و نشره . ( 8 ) - ذيل آيهء 54 سورهء مباركهء مائده . ( 9 ) - ع ث م ب : « نباشد » . ( 10 ) - ح د : « و گويند : بو بكر را حضرت رسول از آن جهت » .