حاج ملا هادي السبزواري ( يا يكى از شاگردانش )
26
هادي المضلين ( فارسى )
شده است ؛ و به زبان شريعت اين طبايع اربعه را - ميكائيل و اسرافيل و عزرائيل و جبرائيل - حملهء عرش ناميدهاند . زيرا كه عرش عالم ايجاد و امكان بر اين چهار حقيقت محكم و مستقرّ شده است ؛ و اين چهار طبيعت در قوس نزول در صورت چهار عنصر : آب و آتش و خاك و باد مختفى است . هيكل بنى نوع آدمى در عالم سفلى ارضى از صورت اين چهار عنصر مرئى و محسوس شده است ؛ و شرح اين جمله در باب معاد مفصّلا مذكور خواهد شد و ذكر اينها در باب توحيد اضطرارا نوشته مىشود . پس نور خداى تعالى وارد است به هرچيزى و هيچ چيز بر او وارد نخواهد شد ؛ و اينصورت ظاهرى انسانى ، لطيفهاى است كه مستجمع مراتب خمسهء توحيد و عدل و نبوّت و ولايت و معاد شده است . نعم ما قال : اى كمان و تيرها بر ساخته * صيد نزديك و تو دور انداخته « نحن اقرب » گفت « من حبل الوريد » * تو فكنده تيرِ فكرت را بعيد هركه دوراندازتر او دور تر * از چنين صيد است او مهجورتر و به همين لحاظ بزرگان گفتهاند : « سبحان من خلق الأشياء و هو غيبها و أخفاها » و بعبارة اخرى مىفرمايند : « اللّه غيب الناس و الناس شهود اللّه » . حقّ در خلق مخفى و خلق از حقّ آشكار است . هرگاه در شخص بصيرت باشد ، مجموع مربّيات خود را در نفس خود موجود خواهد ديد . دليل ظاهر و آشكارا بر صدق مطلب آن است كه نطفهء آدمى از روزىكه انعقاد يافت تا وقتىكه از اين بدن خارج شود ، مجموع لوازم تكميل او از باطن و حقيقت شخصى خودش به صورت ظاهر او طلوع نموده ، قواى خمسه و عظم