السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث

103

مقدمه نقض و تعليقات آن

همه فقهاء و علماء « 1 » و اصحاب تواريخ و آثار [ را ] معلومست كه خلفا عن سلف شيعهء اصوليه را استاد مذهب و طريقت در معقولات عقل « 2 » و نظر باشد بر « 3 » اثبات توحيد و عدل و پاكى و يگانگى و عصمت و صدق همهء انبيا و ائمه ، و اين طريقه خداى تعالى تقرير كرده است و عقل عقيدهء بىتقليد و تعليم [ است ] و فرشتگان آسمانها [ همه ] اين مذهب دارند [ و ] برين اعتقادند و انبيا را عليهم السلام در معقولات اين مذهب طريقه بوده است اما در شرايع و فروع اگر خواهد كه بداند واضع مذهب شيعه كه بوده است اوّل خداى تعالى كه « 4 » كتب بجبرئيل امين داده و بمحمّد ( ص ) فرستاده و از اينجا است كه شريعت منصوص گويند اين طايفه چنان كه حق تعالى مىفرمايد : وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا ، [ بعد از زمان رسول عليه السلام امير المؤمنين على همهء صحابه و اهل البيت را بگفته و نقل اسناد شيعه « 5 » ، [ و بعد از او نيز ] * « 6 »

--> ( 1 ) از سياق عبارت استشمام مىشود كه رابطهء از قبيل « اند » يا « بوده‌اند » از اينجا ساقط شده باشد زيرا به نظر ميرسد كه عبارت « همه فقها و علما » جزء كلام سابق باشد فليتفطن . ( 2 ) در بعضى نسخ : « با عقل » . ( 3 ) در بعضى نسخ : « و همه » . ( 4 ) در هر سه نسخه : « او » . ( 5 ) در هر سه نسخه عبارت چنين است : « بعد از آن رسول عليه السلام بامير المؤمنين على و همه صحابه را و اهل البيت بگفته و نقل استاد شيعه » . ( 6 ) عبارت ما بين دو قلاب از اضافات ماست براى ربط كلام ؛ و ما قبل عبارت آينده در هر سه نسخهء « م ب مج » اين عبارت است : « و هركجا عيارى خمارى باشد كه دشنام ميدهد و لعنت ناوجه مىكند و آنچه مىستاند » ( كه منطبق است با عبارت سطر 15 - 17 صفحهء 33 نسخهء مطبوعهء نقض ، و اختلاف عبارت كه به نظر ميرسد ناشى از تصرفات واقعه در نسخهء متصرف فيها است ) پس بجاى : « خرابات ميبرد ( تا آخر ) » عبارت : « به صحت اسانيد از معتمدان ( تا آخر ) » ذكر شده است ( طالب مراجعه بنسخ خطى رجوع كند بصفحهء 37 نسخهء م ، و صفحهء 27 نسخهء ب ، و صفحهء 31 نسخهء مج ) ناگفته نماناد كه مطالب واقعه بين اين ستاره يعنى از عبارت « به صحت اسانيد » تا عبارت « كه نگوئى تا مذهب كيست از همهء مسلمانان كه دين به نسبت است و امامت به مجرد ميراث است بلكه » از نسخهء مطبوعهء نقض به جهت غفلت نگارنده از حقيقت حال نظر بتشويش نسخ چنان كه در سابق بتفصيل ذكر شد ( ص 89 - 93 مقدمهء حاضر ) ساقط شده است در صورتى كه بيانات مزبوره از جاى ستاره اول تا عبارت « الحمد للّه رب العالمين » در هر سه نسخهء « م ب مج » موجود است و باقى عبارت از « آنگه گفته است » تا كلمهء « بلكه » كه آخرين كلمهء بيانات ساقطه است در هر پنج نسخه موجود است چنان كه جاهاى آنها طبق صفحات نسخ معرفى شد ؛ فراجع ان شئت .