عبد الرزاق اللاهيجي

5

گوهر مراد ( فارسى )

قبل ، هنگامى كه آن قسمت قبرستان ، مسير خيابان قرار گرفت بقاياى جنازه را به صحن بزرگ حضرت معصومه - سلام اللّه عليها - منتقل و جلو حجره‌اى كه اكنون شهيد دكتر مفتّح در آن مدفون است - ده قدم به سوى حرم توى صحن - دفن كردند ، و در سال 1328 كه اين جانب به قم مشرّف شده بودم به اتّفاق مرحوم حاج يوسف محصصى « 1 » و فرزندش ( سعيد محصصى ) كه از طلّاب علوم دينى در حوزه علميه قم بوده ، سر قبرش كه سنگى نيز روى آن ، نصب بود فاتحه خوانديم ولى اكنون كه سنگهاى قبور را به جهت يكسان‌سازى صحن ، از بين برده‌اند ، هيچ آثارى از آن باقى نمىباشد . و آن قبرى كه كنار خيابان ارم نزديك اوّل چهارمردان قرار دارد و سنگى نيز روى آن نصب است ، مربوط به فرزندش ميرزا حسن صاحب « شمع اليقين » مىباشد . ويژگيهاى حكيم لاهيجى گرچه حكيمان صاحب نظر و متكلّمان صاحب قلم و پاسداران از حريم عقايد فراوانند ؛ امّا حكيم لاهيجى داراى ويژگيهاى خاصّى است كه به او صبغهء جاودانگى داده ، موجب شده قرنها كتابهايش مورد توجّه محافل علمى و حوزه‌هاى علميه و دانشگاهها قرار گيرد كه از آن ويژگيهاست : 1 - استقلال فكرى گرچه او فيلسوف مشّائى و شاگرد مير داماد « 2 » و صدر المتألّهين است امّا هيچ وقت در بست تابع آنها نبوده بلكه در مسائل فلسفى و اعتقادى داراى بينش و طرز تفكّر خاصّى است كه گاهى با اين و گاهى با آن و گاهى با هيچ‌كدام موافق نيست و لذا مىبينيم : در كتاب « الكلمات الطيبة » ميان دو استادش در مورد « اصالة الوجود » و « اصالة الماهية » محاكمه و داورى مىكند « 3 » و گاهى ديگر با نقل مطالبى از شيخ الرئيس ، فخر رازى ، خواجه نصير طوسى ، قوشجى ، تفتازانى ، عضد الدين ايجى ،

--> ( 1 ) مرد خيّرى كه موجب و مشوّق تحصيلم بوده است فرحمة اللّه عليه و ان يجعلنى كما يرضاه . ( 2 ) اعيان الشيعة ج 7 ص 470 ، مقدّمهء شرح صحيفهء سجّاديه مير داماد ص 24 . ( 3 ) روضات الجنات ج 4 ص 196 .