فصل هفتم از باب اوّل از مقالهء اولى در بيان انقلاب و استحالهء عناصر هر يك از عناصر منقلب شود ، به هر يك از ثلاثه باقيه ، بىواسطه يا به واسطه . پس هر يك از متجاورين منقلب شوند به آن ديگر ، بىواسطه و به غير آن ، به يك واسطه ، يا به دو واسطه . پس نار منقلب شود به هوا ، بىواسطه و بر عكس . و به آب به يك واسطه و برعكس . و به ارض به دو واسطه ، و برعكس . پس انقلاب بىواسطه شش صورت است : انقلاب نار به هوا ، و عكس آن . و انقلاب هوا به آب ، و عكس آن . و انقلاب آب به ارض ، و عكس آن . و انقلاب به يك واسطه ، چهار صورت : انقلاب نار به آب ، و عكس آن و انقلاب هوا به ارض و عكس آن ، و انقلاب به دو واسطه دو صورت : انقلاب نار به ارض و عكس آن . و مجموع دوازده صورت بيشتر نيست . و هرگاه انقلاب بىواسطه ثابت شد ؛ انقلاب به واسطه محتاج به اثبات نيست . و دليل بر انقلاب بىواسطه مشاهده است و عيان . امّا انقلاب نار به هوا چنان كه در شعله‌هاى برافروخته از هيزم و چراغ و غير آن ؛ چه هيزم و روغن « 1 » لا محاله آتش شوند . پس اگر آتش هوا نشدى ، بايستى

--> ( 1 ) الف : و غير آن .