اعتقاد و يقين در حق ايشان بسيار كم است . در حديثى وارد است كه چند طائفه هر يك به خصلتى هلاك شده‌اند و از آن طائفه يكى علماء را شمرده و سوء ظنّ را از خصلت ايشان شمرده 82 . و ديگر آن كه اشاره نموديم كه اين اعمال از امتحانات بزرگ است و خواص را طاقت امتحان بيشتر است و هو العالم . اين بود مجملى از اسرار يقين و اشاره‌اى از احكام اعتقاد . [ تأثير خيال و واهمه ] حال بعون اللّه اشاره نمائيم به تأثير خيال و واهمه و بعد اشاره نمائيم به اصل مطلب و نتيجه . گوئيم كه تأثير خيال در خود صاحب خيال و در غير او ظاهر و هويدا است . پس هر كه در شب و تنهائى و بيابان كه مىترسد و حال آن كه به چشم خود چيزى نمىبيند ، ظاهر است كه باعث ترس او همان خيال و واهمهء او است كه خيال درنده و دزد و جنّ و شياطين و غير اينها نمايد . و اگر سلطان به كسى گويد كه ده روز ديگر تو را مىكشم يا غارت مىنمايم ، ظاهر است كه حالت او شب و روز چيست و بدن او چگونه خواهد كاهيده شد و حواس و اخلاق او چگونه خواهد تغيير يافت با آن كه احتمال عفو و شفاعت در ميان باشد . و همچنين اگر طبيب به كسى گويد كه بعد از فلان وقت خواهى مرد و ظاهر است كه باعث اين هنگامه پيش از ده روز و آن وقت ، همان خيال و واهمه است . و امّا تأثير خيال در ديگران اگر چه كمتر است و لكن او نيز معلوم و ظاهر است و تأثير چشم بد ، آشكار است و مطابق حس و اخبار است . و تصرّف ارباب معجزه و اصحاب كرامت در عناصر و مواليد بسيار بسيار است و از اسباب بداء و محو و اثبات است چنانچه گذشت و هم خواهد آمد ان شاء اللّه . و چون اين مطالب را دانستى ، خواهى دانست كه بسيارى از خواب‌ها به هرطور تعبير شود همانطور واقع خواهد شد زيرا كه خواب بيننده همان تعبير را اعتقاد نمايد و در خيال او مجسّم شود پس تعبير ، سبب حصول اعتقاد و خيال شود و اعتقاد و خيال منشأ كارهاى بسيار و امورات بيشمار است ، چنانچه دانستى . و از اينجا ظاهر شد تأثير تطيّر و تفأل كه همه را مجرّب است و با اخبار اهل بيت ( ع ) مطابق . حتى ضرب المثل شده كه النّفوس كالنّصوص 83 . از حضرت خاتم ( ص ) رسيده كه آن بزرگوار فال نيك را خوش داشت و فال بد را بد داشت 84 . و در ديوان حضرت امير المؤمنين است كه فال نيك بزن زيرا كه كم چيزى است كه گفته