امير المؤمنين اعجز النّاس من عجز عن اكتساب الاخوان و اعجز منه من ضيّع من ظفر به : 454 فرمود ( ع ) الفت پسنديده است و نيست خيرى در آن كه الفت نمىگيرد و الفت نمىدهد . و فرمود ( ع ) مؤمنان سهل و نرمند مثل شتر مأنوس ، اگر بكشى بيايد و اگر به روى سنگى بخوابانى بخوابد . حضرت امير ( ع ) فرمود عاجزترين مردمان كسى است كه عاجز است از گرفتن دوستان و عاجزتر از او كسى است كه دوست پيدا كرد و او را ضايع نمود . مطلب دوم [ جميع خيرات و فيوضات ثمره جمع و تأليف است ] بدان كه جميع خيرات و فيوضات ثمرهء جمع و تأليف است و تمام شرور و آفات نتيجهء عداوت و تفريق است . تا قادر بىچون عقد مزاوجت ميان آباء علوى و امهات سفلى جارى نساخت قوس صعود سر بلند نكرد و سلسلهء عود به جنبش نيامد ، و تا عناصر دست در آغوش هم نكردند مواليد متولد نگرديد و تا نر و ماده به هم نپيوستند انواع ممتنع البقاء كائنات به تعاقب افراد ابدى البقاء نشد و تا ابرها با هم مصافحه نكردند باران رحمت نيامد و تا قطعات همديگر را در كنار نكشيدند عمارات و ظروف و آلات نشد و تا تاروپود بغل هم نرفتند فرش و لباس فراهم نيامد و تا لشكرى موافقت نكردند فتح قلعه و كشور ميسر نگرديد و تا بنى آدم جمع نشدند تعيّش نكردند و تا چند چيز با هم نياميختند غذاهاى رنگارنگ پيدا نشد و تا رنگهاى مختلف دور هم ننشستند نقشهاى گوناگون هويدا نگرديد و تا سرانگشتان جمع نشد قلم به دست نيامد و تا قلم دو لب پيدا نكرد به زبان نيامد و تا حروف دست به گردن هم نكردند كلمه نشد و تا رابطه ميان كلمات نيامد مفيد نشد و تا دو كلام با هم طرح دوستى نيفكندند نتيجه ندادند و تا اوراق در يك شيرازه ملاقات نكردند كتاب نگرديد . و تا عناصر بناى مفارقت نگذاردند درد و مرگ پيدا نشد و تا مردم تخم عداوت نكاشتند خلل در نظم دنيا و آخرت به هم نرسيد و تا مادر از پدر قهر نكرد طفل بىشير نماند و تا پدر از مادر نرنجيد عقد به طلاق نكشيد . و اين همه نمونه بود كه آورديم تا بدانى كه مقتضاى حكمت و غفوريت و رحيميت كه در آيات اشاره شد جز جمع و تأليف و غير از وصل و تحبيب نبود . مطلب سوم در تأكيد اين مطلب مهم و اكسير اعظم است . بدان كه خداى تعالى اينهمه كتاب