احوال شنيدى و تاريخ ابن كثير شامى و يافعى و غير آنها از كتب اهل سنّت مشحون است بتفصيل . اكنون گوييم كه ارباب انصاف را بعد از معرفت تمام به فن سير و اخبار و تتبّع به احوال رجال طرفين به غايت واضح تواند شد كه روايات شيعه اقرب است به وثوق و صحّت ، چه اكثر آن مروى از ائمهء اثنى عشر - ع - و اهل بيت رسالت است كه علم و عدالت ايشان اجماعى امّت اسلام است ، به خلاف غير ايشان . غايتش اين است كه اسناد روايات بايد تا اتصال به ائمه - ع - معلوم شود . و اين فرع تتبع و اطلاع به احوال رجال است كه انتقاد احاديث هر طايفه موقوف بر اين است ، و بر متبصّر خبير كثرت ثقات روات شيعه و ممدوحين ايشان در هر عصر از اعصار ، و جلالت قدر و ظهور امر و عدالت اكثر و عدم احتمال تواطؤ ايشان بر كذب به سبب بعد امكنه ، و تواتر اسناد كتب مشهورهء اين طايفه به مشاهير مشايخ ايشان از اجلاى واضحات است . ديگر از مؤيدات اوثقيّت روايات شيعه ، عدم دواعى بر وضع اخبار باطله و محو احاديث صحيحه است در ميان ايشان ، چنان كه به سبب جبابرهء زمان در ميانهء اهل سنّت بوده ، چه تديّن شيعه به دين اهل البيت - ع - بلا شبهه ثابت است ، و مثل تديّن اصحاب ابو حنيفه و شافعى است به مذهب ايشان . و كسى را مجال انكار نيست ، و الّا نسبت هيچ مذهب به امام آن مذهب ثابت نتواند شد . و تمسّك شيعه به روايات و مذهب مشهور خود با وجود بىرونقى ، بلكه تحمّل ايذا و اضرار در جميع اعصار ، در اكثر اقطار مؤيد اعتبار و وثوق تواند شد . و نيز مشهورترين به كذب و وضع احاديث در ميان روات اهل سنّت به شهادت اعاظم علماى خودشان بسيارند « 1 » و در روات شيعه به غايت

--> ( 1 ) . نك : الافصاح عن رجال احوال الصحاح كه علامه محمد حسن مظفر در آن كتاب به نقد حدود 368 نفر از روات صحاح ششگانه پرداخته است و براى نقد آنها از كتب معتبر خودشان كمك گرفته است . مرحوم علامه امينى در الغدير از چهل و سه تن از روات ، حدود 408684 حديث جامع نقل مىكند كه بعضى از آنها تا يكصد هزار حديث جعلى داشته‌اند . -