محمد علي حزين لاهيجي
82
فتح السبل ( فارسى )
نادرند « 1 » . [ تجويز عامه جعل احاديث را ] و ايضا هيچ يك از آحاد شيعه جايز ندانستهاند وضع حديث را . و در ميان اهل سنّت تجويز وضع و افتعال حديث براى نصرت مذهب شده چنان كه حافظ عبد العظيم منذرى شافعى در اواخر كتاب مسمّى به الترغيب و الترهيب و غير او در غير آن تصريح كردهاند . و ابو حنيفه چنان كه مشهور است به جواز آن فتوى داده . و حجة الاسلام امام غزالى نيز به اين شهادت داده و گفته : اجاز ابو حنيفة وضع الحديث على وفق مذهبه . پس متديّن منصف را چگونه وثوق باقى مىماند . و اين كه بعض معاندين اعتراض كرده و ، گفته كه در كتب احاديث اماميّه به زعم خودشان احاديث ضعيفه بسيار است ، پس چگونه لايق اعتماد باشد ، جوابش اين است كه از اين ، قدح و عدم وثوق لازم نيايد ، و صحاح ستهء اهل سنّت نيز چنين است . و ضابطهء تميز ميان صحيح و ضعيف نزد اماميّه معلوم است و ذكر آن براى تأييد صحاح است يا ترجيح احد صحيحين عند التّعارض . و صحاح سته به اعتراف اهل سنّت خالى از ضعاف نيست . فاضل نووى در كتاب « اذكار گفته : ثابت شده كه صحيح بخارى و غيره از صحاح مشتمل است بر صحيح و ضعيف ، بدون آنكه در آنها تنبيه به ضابطه شده باشد كه تميز توان كرد .
--> از « يحيى بن معين » نقل مىكند كه گفته است : « به حدى از كذّابين كتاب نوشتيم كه تنور را با آن برافروخته و داغ كرديم و نان پخته از آن درآورديم . » نك : الغدير ج 1 / 291 . محقق متتبع علامه سيد مرتضى عسكرى در كتاب ارزنده « خمسون و مائة صحابى مختلق » به هنگام معرفى سيف بن عمر تميمى آورده است كه وى هزاران حديث جعلى از حدود يكصد و پنجاه صحابى ساختگى كه اصلا وجود خارجى نداشتند وارد حوزه فرهنگى اسلام نموده است . ( 1 ) . افرادى چون محمد بن أبى زينب معروف به ابى الخطاب و . . . نك : الرعاية في علم الدراية ( با تعليق ) ص 160 ، اصول الحديث و احكامه 108 .