محمد علي حزين لاهيجي

117

فتح السبل ( فارسى )

كه ارباب همم مختلفه و آراء متباينه هرگاه جمع كثير باشند و اتفاق كنند بر امرى ، محال است كه خطا باشد . و اين باطل است به يهود و نصارى و غير ايشان از فرق ضلال كه با كثرت عظيم اتفاق بر اباطيل دارند ، انتهى . و شيخ مداينى گفته كه اين خلاصهء آن چيزى است كه نقيب ابو جعفر - ره - به خط خود در آن جزوه نوشته بود و ما در آن مجلس خوانديم . تا اينجا ملخص ترجمهء روايت شيخ ابن ابى الحديد بود . تنبيه پنجم [ در احوال طبقهء اماميّه ] در اشعار اجمالى است به احوال طبقهء اماميّه ، و بعض رجال روات ، و حال روايات و كتب و مشايخ مصنّفين ايشان ، و همچنين اظهار مجملى از احوال بعض رجال اهل سنّت و كتب احاديث و مشايخ و حال ائمّهء مذاهب ايشان و آنچه مناسب اين مقام باشد به وجه اختصار . و در اين تنبيه به نقل كلام و تصريحات علماى اعلام اهل سنّت اقتصار كنيم تا باعث اطمينان قلوب ايشان گرديده مجال شبهه نماند . بدان كه چون امر ميان طايفهء شيعه و فرقهء اهل سنّت به عناد و عصبيّت و لجاج كشيده و جمعى از متأخرين اهل سنّت از روى جهل يا تعصّب قدح در شأن رجال و علماى شيعه و طعن در اجماع و نقل ايشان به سبب قلّت و تعبير از ايشان به فرقهء شاذّه و امثال اين الفاظ نموده هر چند امر شيعه از آن ظاهرتر است كه بر ادنى متتبع مستور باشد ، ليكن چون ممكن بود كه موجب نفرت خاطر بعض عوام شود خواستيم تا شمه‌اى از شهادات اكابر ايشان را در باب شيعه و در مادهء اصحابشان از اهل سنّت بيان كنيم تا كاشف حق و دافع تعصّب معاندين گردد . مخفى نخواهد بود كه جلالت شأن و عدالت و كثرت علم و اجتهاد ائمّهء اهل البيت - عليهم السلام - اوضح از آن است كه در ملّت اسلام احتياج به بيان داشته باشد . و