الشيخ محمد بن عبد الفتاح ( سراب التنكابني ) ( فاضل سراب )

86

ضياء القلوب ( فارسى )

[ مطاعن عثمان به نقل از محقق طوسى ] و محقق طوسى گفته است كه : و از جمله مطاعن عثمان آنكه از او اشياء ناخوش صادر شد در حق صحابه ، پس ضرب كرد ابن مسعود را تا مرد ، و سوزاند مصحف او را ، و ضرب كرد عمار را تا آنكه فتق بهم رسانيد ، و ضرب كرد ابو ذر را و اخراج كرد او را به سوى ربذه . [ توجيهات شارح تجريد ] و گفته است شارح كه : جواب گفته مىشود به اينكه ضرب ابن مسعود اگر صحيح باشد پس گفته شده است كه : چون اراده كرد عثمان كه جمع فرمايد مردم را بر يك مصحف و رفع كند اختلاف را از ميان مردم در كتاب اللّه مصحف او را طلبيد از او و ابا كرد با آنچه در آن بود از زياده و نقصان و راضى نشد كه موافق كند مر آنچه اجلهء اصحاب بر آنند ، پس تأديب كرد او را عثمان تا آنكه اطاعت كند ، و مسلم نيست كه از اين ضرب مرده باشد . و ضرب عمار از جهت آن بود كه روايت شده است كه : داخل شد بر عثمان و بىادبى كرد و سخنان غليظ گفت بر وجهى كه جائز نبود جرأت كردن به مثل آن بر ائمه و امام را مىرسد كه تأديب كند كسى را كه بىادبى كند بر او اگر چه منجر به هلاك او شود . پس گناهى بر او نيست زيرا كه واقع شده است از راه ضرورت فعل آنچه جايز است مر او را ، و چون چنين نباشد كه آنچه او ذكر كرده است لازم مىآيد بر شيعه از اين جهت كه على عليه السّلام كشته است اگر اكثر صحابه را در جنگ خود پس هرگاه كه كشتن جايز باشد به واسطهء مفسده تأديب به طريق اولى جايز خواهد بود .