الشيخ محمد بن عبد الفتاح ( سراب التنكابني ) ( فاضل سراب )

87

ضياء القلوب ( فارسى )

[ اختلاف در وجوب نصب امام ] اختلاف است در اين كه نصب امام واجب است يا نه ؟ مشهور وجوب است و از خوارج عدم وجوب منقول است . و قول فاضل تفتازانى كه وجوب نصب امام اجماعى است و اختلاف نيست مگر در اينكه اين نصب واجب است بر اللّه تعالى يا بر خلق به دليل عقلى يا سمعى . و مذهب آن است كه نصب امام واجب است بر خلق سمعا به دليل حديث نبى صلّى اللّه عليه و آله كه : « من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهليّة » « 1 » . انتهى . يعنى هر كه بميرد و حال آنكه نشناخته باشد امام زمان خود را مرده است مثل مردن جاهليت و كفر . مبتنى بر عدم اعتداد اوست به قول خوارج و وجوب نصب امام بر خلق سمعا كه او مذهب شمرده است مذهب اشاعره است . و منقول از اكثر معتزله و زيديه وجوب بر خلق است عقلا . و از جاحظ و كفعمى و ابو الحسين وجوب بر خلق است عقلا و سمعا . و اماميهء اثناعشريه قايلند به وجوب نصب بر اللّه تعالى « 2 » .

--> ( 1 ) . الاقتصاد ، شيخ طوسى : 226 ، الرسائل العشر : 317 ، و با الفاظى مشابه در كافى 1 / 377 ، كنز العمال 1 / 103 و مصادر فراوان ديگر . ( 2 ) . سفينة النجاة : 45 .