مىكند و ديگرى كمتر . 5 - مكان : هر موجود مادّى فضاى معينى را اشغال مىكند و نام آن فضا را مكان مىگذاريم البته راجع به حقيقت مكان حرفهاى زيادى مطرح است كه مربوط به فلسفه است . و امّا اصل هشتم : تعريف هر يك از دور و تسلسل و اقسام آنها و ابطال آن دو كه سابقا در بيان اصول برهان امكان و وجوب بتفصيل گفته آمد و نيازى به ذكر نيست . و امّا اصل نهم : پيرامون ماهيت و حقيقت جسم ميان فلاسفه و متكلمين اختلاف است و مجموعا چند نظريه در اين باب وجود دارد : 1 - جسم در حقيقت مركب است از اجزاء صغار صلبه غير متناهى كه اين اجزاء صغار قابل تقسيم نيستند و بالفعل موجودند يعنى اين اجسامى كه ما در خارج بهم پيوسته مىبينيم در واقع از هم گسسته و جدايند شبيه اجزاء آرد منتهى اجزاء آرد درشت بوده و قابل رؤيت است بخلاف اجزاء جسم . « قول نظام كه از متكلمين عامه است » . 2 - جسم مركب است از اجزاء صغار صلبه متناهى يعنى جسم بالفعل داراى اجزاء و انقسامات متناهى است و آن اجزاء صغار خود لا يتجزى بوده و قابل قسمت نيستند « قول جمهور متكلمين » . 3 - جسم يك واحد متصل و بهم پيوسته است و تا بىنهايت قابل تقسيم است ولى اين انقسامات را بالفعل ندارد . « اين قول به مشهور حكما نسبت داده شده » . 4 - جسم يك واحد متصل و بهم پيوسته‌اى است كه قابل تقسيم است