العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
546
شرح كشف المراد ( فارسى )
مىكنيم ، يكى از آن صفات اينست كه : همانگونه كه انسانهاى مطيع استحقاق و ثواب دارند همچنين استحقاق تعظيم و تكريم هم دارند و همانگونه كه انسانهاى عاصى استحقاق عقاب دارند همچنين استحقاق توهين و استخفاف هم دارند و دليل مطلب در هر دو بخش عبارتست از قضاوت عقلاء و آن اينكه : هر يك از ماها اگر به وجدان خويش مراجعه كنيم خواهيم يافت كه هرگاه انسان كار دشوارى را كه از او خواستهاند و وى را بدان مكلف نمودهاند انجام دهد استحقاق ستايش و تعظيم را دارد و در مقابل وجدان هر شخص صاحب وجدانى بندهاى را كه از دستور مولى سرپيچى كند مستحق اهانت كردن و خوار شمردن مىداند . مطلب يازدهم : ديگر از صفات ثواب و عقاب آنست كه ثواب براى افراد شايسته دائمى است و پايان ندارد و عقاب هم براى كفّار و فسقه دائمى است و نهايت ندارد و دليل بر تداوم آن دو تا بىنهايت چند امر است : 1 - دائمى بودن ثواب و عقاب لطف است و هر لطفى بر خداوند واجب است پس دوام ثواب و عقاب حتمى است . امّا اثبات لطفيت دوام : چون لطف آنست كه بنده را به طاعت الهى نزديك و از معصيت الهى دور سازد و دوام ثواب بشر را به طاعت تشويق و نزديك مىسازد چون هر انسانى براى نيل به منفعت بىپايان حاضر مىشود از يك سلسله خواهشهاى نفسانى موقتا چشم بپوشد و دوام عقاب نيز آدمى را از معاصى دور مىدارد زيرا هيچ انسانى حاضر نيست براى خوشيهاى موقت خود را گرفتار عذاب ابد سازد پس دوام آن دو لطف است . و امّا اثبات كبرى : در مباحث افعال الهى مسأله دوازدهم ذكر شد . 2 - بدون ترديد مدح و ستايش انسان مطيع و در مقابل مذمت و سرزنش