العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

513

شرح كشف المراد ( فارسى )

( المسألة الثالثة ) فى وقوع العدم و كيفيته پس از اينكه پيرامون امكان و جواز عقلى اعدام و نابودى اين عالم بحث شد اينك راجع به تحقق خارجى عدم اين عالم و كيفيت اين عدم گفتگو مىكنيم . و در اينجا دو سؤال داريم : 1 - آيا روزى خواهد رسيد كه عالم هستى يعنى مجموعهء آسمانها و زمين و ما فيهما و ما بينهما هلاك و نابود شوند و جهانى نو بنيانگذارى شود يا خير ؟ . 2 - كيفيت و نحوه اعدام و نابودى اين عالم به چه نحوى است ؟ . امّا جواب سؤال اوّل : كاملا روشن است كه تنها راه اثبات وقوع ، دلائلى نقلى و آيات قرآن است و عقل فقط مىتواند امكان را ثابت كند كه ثابت كرد ولى اين گونه نيست كه هر آنچه ممكن شد روزى واقع هم بشود پس عقل در اين باب سر در گم است و بايد به سراغ شرع رفت البته شرعى كه و قرآنى كه سابقا با برهان و دليل عقلى صدق و حقانيت آن و وحى بودن آن و اينكه : ما ينطق عن الهوى ان هو الّا وحى يوحى و اينكه كذب بر خداوند محال است به اثبات رسيده است فلذا شرع متكى بر عقل است حال مىرويم به سراغ قرآن و پاى درس اين كتاب مىنشينيم ، خوشبختانه آيات بيشمارى به اين معنا تصريح نموده كه در كتاب به پاره‌اى از آنها اشارت رفته : 1 - هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ يعنى سر آغاز همه موجودات او است پس