العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

396

شرح كشف المراد ( فارسى )

كلمهء ابدا بطور قطع و صد در صد دالّ بر دوام و استمرار نيست بلكه احتمال هم دارد به معناى زمان طولانى باشد و شاهد اين احتمال از خود تورات است كه در موارد زيادى ابدا به معناى 50 سال و غيره استعمال شده بعنوان مثال : 1 - راجع به عبد در تورات مىخوانيم كه شش سال به خدمت گماشته مىشود سپس در سال هفتم آزادى بر او عرضه مىشود اگر قبول كرد كه فهو المطلوب و اگر امتناع ورزيد گوش او سوراخ مىشود و براى هميشه به خدمت گرفته مىشود كه خود اين معقول نيست و تازه در جائى ديگر آمده كه تا 50 سال به خدمت گماشته شود . 2 - گاوى را كشتند در زمان موسى [ قرآن نقل كرده ] مأمور شدند كه همه‌ساله تا ابد اين سنت را عمل كنند ولى پس از مدتى تعبد آنها به اين حكم قطع شد و عمل نكردند . 3 - در تورات آمده : براى هميشه هر روز دو گوسفند بسوى من قربانى كنيد يكى صبح و ديگرى شامگاه ولى اين حكم مستمر نبوده و پس از مدتى منقطع شد . حال اگر در اين موارد كلمهء ابدا دلالت بر دوام و استمرار ندارد در آن حديث هم شايد چنين باشد پس قطع بر دلالت آن نيست . آرى حد اكثر ظهور دارد در دلالت بر دوام و استمرار ولى هر ظاهرى اگر در مقابل دليل قطعى عقلى يا نقلى بر خلاف قرار گرفت توجيه شده و حمل بر خلاف ظاهر مىشود و مىگوئيم : منظور مدت زمان طولانى است و دليل قطعى بر نبوت پيامبر اسلام داريم كه معجزه و ادعاى نبوت باشد . عموميت نبوت پيامبر ما مطلب چهارم : در اين مطلب بحث كوتاهى راجع به جهانى بودن دين اسلام و عموميت دعوت پيامبر اسلام داريم : اختلاف است در اينكه آيا پيامبر