العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
283
شرح كشف المراد ( فارسى )
نيز از واجبات و وظائف شرعيه هر مسلمانى است يعنى هر مسلمانى بايد خود را به صفات حسنه و كمالات آراسته ساخته و از صفات رذيله و ضد ارزشها پيراسته كند كه تفصيل آن را از كتب اخلاق بايد جستجو نمود . ( مطلب هفتم ) آيا روزى خواهد آمد كه تكاليف به پايان رسيده و از آن پس انسانها مكلف نباشند يا خير ؟ به اعتقاد ما مسلمانان جهان تكاليف منقطع بوده و تا انسان در اين دنيا بسر مىبرد مكلف است و همينكه چشم از اين جهان بست و به ديار باقى شتافت ديگر تكليف و مسئوليتى در كار نيست و دلائل متعددى بر اين معنا از عقل و نقل داريم كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم : 1 - سنت : روايات بسيارى دالّ بر اين معنا است از جمله اينكه مولى على ( عليه السلام ) در خطبه 42 نهج البلاغه مىفرمايد : الا و ان اليوم عمل و لا حساب و غدا حساب و لا عمل . 2 - اجماع : اجماع مسلمين هم بر انقطاع تكليف و اينكه دار التكليف همين دنيا مىباشد قائم است . 3 - دليل عقلى : اگر تكاليف ابدى و دائمى مىبود و تا بىنهايت امتداد داشت لازمهاش اين بود كه هرگز و هيچگاه ايصال ثواب به اشخاص مطيع و عقاب به افراد عاصى ممكن نباشد ، و اللازم باطل فالملزوم مثله . بيان ملازمه : از لوازم لا ينفك تكليف وجود مشقت و كلفت است و از لوازم لا ينفك ثواب [ به زودى در بحث معاد خواهد آمد ] خلوص آن از كدورتها و مشقتها است و لذا ميان آن دو جمع نشايد پس بايد روزى برسد كه تكاليف پايان پذيرفته تا مؤمنان به ثواب اعمال خويش رسيده و يكسره در ناز و نعمت